Υδατογέφυρα του υδραγωγείου του “κήπου του Βαλτετσίου”. Τρίπολη.

  Λέγεται και νερογέφυρα ή υδατογέφυρα του υδραγωγείου του “κήπου του Βαλτετσίου” και υποστηρίζεται ότι είναι έργο της Β' Ενετοκρατίας (1685-1715). 

  Αποτελείται από ένα κεντρικό μεγάλο τόξο και δύο μικρότερα δεξιά και αριστερά, τα οποία δεν ακουμπούν στο έδαφος, λειτουργώντας σαν μεγάλα ανακουφιστικά ανοίγματα. Βρίσκεται στη θέση “Μάνα νερού”, όπου υπήρχε τουρκικό υδραγωγείο, τα νερά του οποίου κατέληγαν στο βαλτετσιώτικο ποτάμι.

   Το όλο σύμπλεγμα αποτελείται από δύο γεφύρια. Το πρώτο είναι χτισμένο στις πηγές του νερού και έχει μήκος 22 μέτρα, διασώζεται σχεδόν σε όλο το ύψος και αποτελείται από μια καμάρα. Το δεύτερο έχει τρεις καμάρες και συνολικό μήκος 45 μέτρα. Το κεντρικό τόξο έχει ύψος 6,50 μέτρα και σώζεται ακέραιο, ενώ από τα πλαϊνά ένα έχει πέσει και το άλλο είναι ερειπωμένο. Πάνω του διέρχεται ο σύγχρονος αγωγός ύδρευσης της Τρίπολης, που έγινε το 1928.

  Το υδραγωγείο το αναφέρει και ο Πουκεβίλ λέγοντας ότι “...αυτή η έλλειψη νερού είχε ως αποτέλεσμα να διοχετευθεί, μέσω ενός υδραγωγείου (souterazzi),στην Τριπολιτσά, το άφθονο νερό μιας πηγής βρισκόμενης μερικά μίλια από εκεί.” (1)

   Όπως αναφέρει ο Βασίλης Σιακωτός “η υδατογέφυρα του υδραγωγείου των “Κήπων του Βαλτετσίου”, μεταγενέστερου του υδραγωγείου της “Μάνας του Νερού” που χτίστηκε στην τουρκοκρατία, δεν φέρει κάποια επιγραφική μαρτυρία, ωστόσο, σωστά ως σήμερα έχει υποστηριχτεί ότι είναι έργο της Β' Βενετοκρατίας . Δίνει την εντύπωση τρίτοξης γέφυρας αποτελούμενη από ένα μεγάλο τόξο και δύο πλάγια μικρότερα. Τα δυο πλάγια τόξα δεν είναι ανοικτά έως κάτω, έχουν χαμηλή “ποδιά” που λειτουργούν έτσι ως υπερμεγέθη ανακουφιστικά ανοίγματα. Η κατασκευαστική αυτή ιδιαιτερότητα ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι είναι σχέδιο Βενετών μηχανικών. Από ένα γράμμα του Γενικού Προνοητή Antonio Loredan το 1713 προκύπτει ότι τα υδραγωγεία της Τριπολιτσάς ήταν δύο και οι συντηρητές του ήταν οικοδόμοι, προφανώς ντόπιοι. Ο Γενικός Προνοητής με γράμμα του στις 20 Σεπτεμβρίου 1713 (ν.ημ.) προς τους συνδίκους της κοινότητας της Τριπολιτσάς τους ενημερώνει ότι ο Δημήτρης Μπακάλης με το γιο του Μίχο και ο Αγγελής Λαμπούρης με το γιο του Μελέτη είχαν οριστεί από τους Βενετούς ως υπεύθυνοι να επιβλέπουν τα υδραγωγεία της Τριπολιτσάς και γι' αυτό θα εξαιρούνταν από την υποχρέωση μετάβασής τους στα οχυρωματικά έργα που εκτελούνταν εκείνη την περίοδο στο Ναύπλιο. Πολλά χρόνια μετά, στα 1830, την επισκευή των δύο υδραγωγείων ανέλαβαν μάστορες από την Κάρπαθο.” (2)

 Υπήρχαν δηλαδή, δύο υδραγωγεία που τροφοδοτούσαν με νερό την Τρίπολη και αρκετούς νερόμυλους στην περιοχή. Ένα παλιό 3 χιλιόμετρα δυτικά της Τρίπολης και ένα νεότερο στους “Κήπους Βαλτετσίου”, 15 χιλιόμετρα απόσταση από την πόλη.

  Η υδατογέφυρα της περιοχής “Μάνα του νερού”, είναι ιδιαιτέρας αρχιτεκτονικής ομορφιάς και σημασίας, αλλά αν και έχει χαρακτηρισθεί (μαζί με το υδραγωγείο) διατηρητέα μνημεία, κινδυνεύουν με κατάρρευση. (3)

 

Βιβλιογραφία

1.            Πουκεβίλ: Ταξίδι στη Ελλάδα-Πελοπόννησος. Εκδόσεις ΣΥΛΛΟΓΗ Αφοί Τολίδη σελ. 109, Αθήνα 1995

2 .            Βασίλης Σιακωτός. “Έργα γεφυροποιίας, υδραγωγεία, οικοδομικά συνεργεία και συντεχνίες οικοδόμων στη Βενετοκρατούμενη Πελοπόννησο (1687-1715). Η επισκευή της Γέφυρας της Νονεμβασιάς στα 1700”. “Περί Πετρογέφυρων – Μαστόροι και γεφύρια”. Γ' Επιστημονική Συνάντηση ΚΕΜΕΠΕΓ. Αθήνα 2009 σελ. 29 και 30.

3.  Οι φωτογραφίες είναι από το διαδίκτυο.