Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2013

Γεφύρι Τσερχοτάμπεη στο Λάδωνα


...Βρήκε θησαυρό και τον παρέδωσε στον Σουλτάνο. Έγινε Μπέης και “μέγας σημαιοφόρος της Ελλάδας”...

Το γεφύρι του Τσερχοτάμπεη ή Τσερνοτάμπεη ή Τσοροτά ή Τσορωτά ή Τσιορωτά ή Τσερνωτά ή γεφύρι στά Φιλαίϊκα ή Φιλέϊκα ή γεφύρι στα Φίλια, γεφυρώνει τον Λάδωνα λίγο μετά την ένωσή του με τον Τράγο (αφού προηγουμένως έχει σμίξει με τον Αροάνιο), κοντά στην διασταύρωση του δρόμου “111” με τον δρόμο προς Κάτω Κλειτορία (Μαζέϊκα), στην κατεύθυνση Πάτρας-Ολυμπίας-Πύργου.
Γεφύρι "Τσερχοτάμπεη". (Φωτο: ΑΓΠ)



Είναι μονότοξο με δύο ισομεγέθη ανακουφιστικά ανοίγματα δεξιά και αριστερά, καμαρωτά και με κάθετα τα πλαϊνά τους. Τα στηθαία είναι χτισμένα σχετικά πρόσφατα με τσιμεντόλιθους ενώ η βάση του είναι καλυμμένη με τσιμέντο, προφανώς από τους ντόπιους για την διευκόλυνση διάβασης των αγροτικών μηχανημάτων τους.

Είναι από τα πιο όμορφα, γραφικά και σχετικά παλιότερα της Αχαΐας στην περιοχή των Καλαβρύτων, που στέκει αγέρωχα πάνω από τον πλούσιο όλο το χρόνο σε νερά και παμπάλαιη ιστορία Λάδωνα.

Χτίστηκε στις αρχές του 16ου αιώνα με έξοδα του Γεωργίου Τσορωτά ή Τσερνωτά ή Τσερνοτά ή Τσιορωτά και βρίσκεται κοντά στη θέση Φιλαίϊκα ή Φιλέϊκα καλύβια Καλαβρύτων, κοντά στα σύνορα Αχαΐας και Αρκαδίας, προκειμένου να συνδέει τα Φίλια με το Θεόκτιστο (Τοπόριστα ή Τοπόστα). Η περιοχή ονομάστηκε έτσι από το πλησιέστερο χωριό Φίλια (1 χιλ.). 
Ακόμη είναι σε χρήση. (Φωτο: ΑΓΠ)


Ο Γεώργιος Τσερχωτάς λέγεται ότι γεννήθηκε στα τέλη του 15ου αιώνα στην ευρύτερη περιοχή του Λευκασίου (Κλειτορία) Καλαβρύτων. Ήταν χριστιανός, άγνωστης όμως καταγωγής (Έλληνας, Αλβανός ή Σλάβος), που κάποια μέρα σκάβοντας ένα χτήμα της Ι.Μ. Αγίου Αθανασίου στα Φίλια (ή κατ' άλλους στα κτήματά του στον Πύργο) βρήκε ένα θησαυρό του αρχαίου Κλείτορα, πιθανώς θαμμένο από το φόβο των Γότθων του Αλάριχου, τον οποίο λόγω και του όγκου του είχε την πονηράδα να παραδώσει στο Σουλτάνο Σελίμ τον Α' τον Σκληρό (1512-1520). Με τα χρήματα αυτά ο Σουλτάνος κατέχτησε το 1517 την Αίγυπτο (1), με τη συμμετοχή του Τσερνωτά ως επικεφαλής 2500 χριστιανών σπαχήδων (ιππέων).
Τσερχοτάμπεη ή Φιλαίικο γεφύρι. (Φωτο: ΑΓΠ)



Ο Τσερχωτάς με τη δύναμη που του έδινε η εύνοια του Σουλτάνου απέτρεψε τους Τούρκους από το να λεηλατήσουν τη μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά κατά την εκστρατεία στην Αίγυπτο και γι' αυτό οι μοναχοί του απένειμαν τον τίτλο του “Μεγάλου Σημαιοφόρου της Ελλάδας”, σύμφωνα με χειρόγραφο της μονής.

Επιπλέον, για τις γενικότερες υπηρεσίες του στο Σουλτάνο, κατά τον πόλεμο των Μαμελούκων στην Αίγυπτο, χρίστηκε Μπέης και απέκτησε χτήματα στα Καλάβρυτα, Αιγιαλεία, Κορινθία, Ηλεία και Μεσσηνία. Έδωσε το όνομά του στο χωριό Τσερνωτά ή Τσορωτά (Λευκάσιο) στην περιοχή των Καλαβρύτων και ακόμη έχτισε μοναστήρια, πύργους και έκανε διάφορα κοινωφελή έργα, μεταξύ των οποίων την αναστήλωση της μονής Ταξιαρχών Αιγιαλείας, όπως αναφέρεται στο ρητορικό της μονής, που είχε καεί το 1500. (2) 
Το στηθαίο από τσιμεντόπλινθους. (Φωτο: ΑΓΠ)
 

Λέγεται ότι η πόλη του Πύργου της Ηλείας πήρε το όνομά της από έναν δικό του πύργο, που έχτισε το 1512 στη θέση “Επαρχείο”. Πέθανε την Πέμπτη 15/3/1535 στη μονή Αγίου Γεωργίου Φενεού, την οποία ο ίδιος ίδρυσε.

Σύμφωνα με το Χρονικό του Γαλαξειδίου, κάποιος Ιωάννης Τσερχοτάμπεης (γιος ή εγγονός του Τσερχοτάμπεη), μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571, επαναστάτησε κατά των Τούρκων στη Β. Πελοπόννησο και τη Ρούμελη. Πιάστηκε όμως και γδάρθηκε ζωντανός. Η οικογένειά του πέφτοντας σε δυσμένεια αναγκάστηκε να περάσει στα Επτάνησα.


Κατά την τοπική παράδοση το δημοτικό τραγούδι της Λάμπρως

...σαράντα δυο τουρκόπουλα, την Λάμπρω κυνηγάνε.

Κι η Λάμπρω από το φόβο της, στον Αη Γιώργη πάει.

Άγιε μου Γιώργη γλύτωμε απ' των Τουρκών τα χέρια...”

αναφέρεται σε κάποια κόρη του Τσερχοτάμπεη, η οποία προσπαθώντας να γλυτώσει από τη σφαγή, έτρεξε να κρυφτεί στη μονή Αγίου Γεωργίου στο Φενεό της ορεινής Κορινθίας, όπου, όπως λέγεται, ήταν θαμμένος ο Τσερνωτάς (κατ' άλλους τάφηκε στη μονή Ταξιαρχών Αιγιαλείας).
 
Υπάρχει και μια Ρουμελιώτικη παραλλαγή όπου τα “τουρκόπουλα” αντικαταστάθηκαν από “τα κλεφτόπουλα”, πράγμα καθόλου περίεργο γιατί, όπως είναι γνωστό από άλλα τραγούδια αλλά και την ιστορική πραγματικότητα, η ζωή των κλεφτών, οι δυσκολίες της και ο τραχύς βίος, τους ανάγκαζαν να πραγματοποιούν και επιδρομές και αιχμαλωσίες ζητώντας λύτρα και διάφορα υλικά πρώτης ανάγκης από τους προύχοντες της τότε εποχής, αγάδες και κοτσαμπάσηδες.

Η Ρουμελιώτικη αυτή παραλλαγή λέει:

Σαράντα δυο κλεφτόπουλα τη Λάμπρω κυνηγάνε

κι η Λάμπρω ήτανε φρόνιμη, στον Άη Γιώργη πάει.

  • “Άγιε μου Γιώργη γλύτωμε απ' των κλεφτών τα χέρια,
    να φέρω λίτρες το κερί κι οκάδες το λιβάνι
    και με βουβαλοτόμαρα να κουβαλώ το λάδι”.
    Άνοιξαν τ' άγια μάρμαρα και μπήκε η Λάμπρω μέσα.

 

Αναφορές:

  1. Χειρόγραφο 282/189/1282 της μονής Διονυσίου Αγίου Όρους
  2. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Εκδοτική Αθηνών



Δείτε παρακάτω το σχετικό video για το γεφύρι του Τσερχοτάμπεη από: www.youtube.com/agpelop


Δείτε και το σχετικό video για το χορηγό του γεφυριού, Γεώργιο Τσερχωτά, βασισμένο στην Ρουμελιώτικη παραλλαγή, για κάποια πιθανή κόρη του. Πρόκειται για το δημοτικό τραγούδι "Σαράντα δυο κλεφτόπουλα τη Λάμπρω κυνηγάνε..."