Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Τετάρτη, 21 Μαΐου 2014

Γκρεμισμένα γεφύρια. Γεφύρι Σεϊντάγα

…από του Σειντάγα βγήκαν απάνου. Πήγαν από κει το πέρα μέρος...τά 'χα ακούσει κι από άλλους γέρους. Αλλά μου το είπε και ο παππούλης μου...επέθανε στα εννιακόσα...ήμουν δέκα χρόνω…
  Το γεφύρι αυτό ένωνε τις δύο όχθες του Ερύμανθου, κάτω από το χωριό Νεμούτα της Ηλείας και πρωτοφτιάχτηκε επί τουρκοκρατίας από τον Αγά του Λάλα (ή κατ' άλλους του Πύργου) Σείντ, την ίδια πάνω – κάτω περίοδο (1750) με το “Πουρνογιόφυρο”, για να συνδέσει τα χωριά της Ηλείας με την Ηραία και την Γορτυνία. 
    Γκρεμίστηκε λίγο πριν ή λίγο μετά την απελευθέρωση λόγω πλημμυρών, αφού κατά ιστορικές μαρτυρίες το 1827 υπήρχε. Το 1955, κατά μαρτυρίες  πάλι των παλαιότερων ντόπιων, συμπαρασύρθηκαν και τα τελευταία απομεινάρια του από ένα δυνατό “κατέβασμα” του Ερύμανθου. 
Ίχνη της παλιάς γέφυρας. (Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)

   Κατασκευάσθηκε, όπως είναι σήμερα σιδερένιο, το 1961, πάνω στα βάθρα του παλιού από τον Πέτρο Π. Σακελλαρίου, αντιστράτηγο, αρχηγό ΓΕΣ και υπάρχει γι' αυτό και η σχετική ταμπέλα στην αριστερή πλευρά του, από κατάντη. Είναι σημείο συνάντησης αθλητών καγιάκ και προς τη μεριά της Νεμούτας διακρίνονται τα ίχνη από τη βάση της παλιάς πέτρινης γέφυρας του Σειντάγα.
  Ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του το αναφέρει ως “γεφύρι της Νεμούτας”, καθώς περιγράφει τη μάχη που έγινε εκεί το 1827 μεταξύ των στρατιωτών του Ιμπραήμ, που πήγαιναν στου Λάλα και του γιού του Γενναίου.
  Αναφορά στο γεφύρι του “Σειντάγα” γίνεται όταν μετά τη μάχη στη γέφυρα του “Δομοκού” το 1827, οι Έλληνες με τους γνώστες του τόπου Βιδιακίτες, από “Δομοκό” και “Ντάλομη” πέρασαν απέναντι κατά των αποχωρούντων εχθρών και λέει στα απομνημονεύματά του ο Γενναίος (Ιωάννης) Κολοκοτρώνης: “...η εμπροσθοφυλακή μου έφθασεν εις Νεμούταν την οποίαν καύσαντες οι εχθροί, ηθέλησαν να περάσουν από το γεφύρι της Νεμούτας (Σειντάγα) αλλά ευρεθέντες εξεπίτηδες οι Νεμοτιάνοι και ο Παπαγεωργάκης (καπετάνιος από το Μοναστηράκι), παρ' εμού απεσταλμένος εις τα εκεί, τους εκτύπησαν και οπισθοδρόμησαν”. (1)
Η ταμπέλα με τον κατασκευαστή. (Φωτο: ΑΓΠ)

  Οι Θ.Π. Μπούμης και Αθ. Καψαλιάρης από το Βιδιάκι μαρτυρούν το 1970 ότι: “...αυτή είναι η Τουρκοκρατία (στο Βιδιάκι). Ήρθε η επανάστασις. Εκίνησαν ο Καψαλιάρης και ένας Γιοβάνης Κοσμάς με τη σημαία τους, δεν ξέρω για Βιδιακίτες άλλους, κι επήγανε στον Μπλαπούτα και με το σώμα του όλο επήγανε και πολεμήσανε μεσ' στου Λάλα...από του Σειντάγα βγήκαν απάνου. Πήγαν από κει το πέρα μέρος...τά 'χα ακούσει κι από άλλους γέρους. Αλλά μου το είπε και ο παππούλης μου...επέθανε στα εννιακόσα...ήμουν δέκα χρόνων…”(2)
Λέγεται και γεφύρι της “Νεμούτας”. 
Η σιδερένια γέφυρα. (Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)

  Η ονομασία Νεμούτα, προέρχεται από το αρχαίο “νέμο”, που σημαίνει βοσκότοπος ή “νέμω”, που σημαίνει μοιράζω. Κατά τον Max Vasmer,την άποψη του οποίου υιοθέτησε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθήνας και πρόεδρος της Εταιρείας Ηλειακών Μελετών Κων. Ηλιόπουλος, έχει σλαβική προέλευση προερχόμενη από το nemytb (θηλυκό nemyta), που σημαίνει άπλυτος ενώ ο Ανδρέας Μπούτσικας, από το Αυγείο της Ηλείας, θεωρεί πιθανή την προέλευση της ονομασίας από τη μεσαιωνική πόλη Νεμούρ της Γαλλίας, από την οποία ένας ιππότης που εγκαταστάθηκε στην περιοχή την περίοδο της Φραγκοκρατίας, την ονόμασε με το όνομα της πατρίδας του.


Σημειώσεις-βιβλιογραφία

(1).Κ.Ι.Κηπουρός. Βιδιάκιον Γορτυνίας – η γενέτειρά μου. Αθήνα 1988, σελ. 82
(2).Ομοίως σελ. 147