Το γεφύρι βρίσκεται επί της επαρχιακής οδού Κάτω Λουσών (Σουδενά μέχρι το 1928) – Σιγουνίου, του δήμου Καλαβρύτων, στη θέση “Καταβόθρες” επί του ρέματος “Μάννα” και είναι μονότοξο στον λεγόμενο Απανόκαμπο.
«Αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα λαϊκής οικοδομικής του 19ου αιώνα, ζωντανή μαρτυρία της τεχνοτροπίας και τεχνογνωσίας των χτιστάδων και γεφυροποιών της περιοχής και αναπόσπαστα συνδεδεμένο με τις μνήμες των κατοίκων της περιοχής». Με αυτό το σκεπτικό έχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο μνημείο με την ΔΙΠΑΛ/17736/25619/17-05-1993 απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού.
Πριν την επισκευή του. Φώτο από διαδίκτυο
Μέχρι σχετικά πρόσφατα αν και είχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο μνημείο η κατάστασή του ήταν άσχημη και αν δεν είχε συντηρηθεί θα κινδύνευαι με άμεση κατάρρευση. Οι θολίτες είχαν αρχίσει και ξεκολάνε και η επιφάνεια διάβασής του ήταν και αυτή σε άσχημη κατάσταση.
Η συντήρηση και επισκευή του έγινε από τον δήμο Καλαβρύτων το 2021.
Πρόκειται για ένα μικρό πανέμορφο μονότοξο γεφύρι, σε μια ιστορική περιοχή, με καλντεριμωτή και καμπυλωτή επιφάνεια διάβασης, χωρίς στηθαία, μια σειρά θολίτες, καταβιβασμένο, με κάθετα βάθρα όπως τα περισσότερα γεφύρια της περιοχής που γεφυρώνει το ρέμα Μάννα.
Το ρέμα Μάννα μετά από λίγα μέτρα χύνεται σε μια καταβόθρα και εμφανίζεται στα σπήλαια των Λιμνών στα Καστριά, βγαίνει στο Πλανητέρο με τελική κατάληξη τον Λάδωνα.
Οι Κάτω Λουσοί είναι χτισμένοι σε υψόμετρο 1080 μέτρων στις πλαγιές του Χελμού και είναι η πατρίδα των Πετμεζαίων, ο πύργος των οποίων σώζεται σε καλή κατάσταση. Στον αρχαιολογικό χώρο του χωριού υπάρχουν ερείπια του αρχαίου ναού της “Αρτέμιδας Ημέρας”. Οι αρχαίοι Λουσοί υπήρξαν σημαντική πόλη της Αρκαδικής Αζανίας (όπως ονομαζόταν η περί τον Κλείτορα βορειοδυτική Αρκαδία) με ιερό πανελλήνιας εμβέλειας. Εκτείνοταν στις δυτικές υπώρειες του Λούσιου όρους ή Προφήτης Ηλίας, στην κοιλάδα των Σουδενών και είναι γνωστή από το 708 πχ από τον, όπως λέγεται, ολυμπιονίκη Ευρύβατο.
Η προηγούμενη άσχημη κατάστασή του, από κατάντη. Φώτο από το διαδίκτυο.
«Στην περιοχή και στο χωριό Χαμάκου (Λουσικό) είχε πολύ περιουσία ο Ασημάκης Φωτήλας, ο μισός τόπος του ανήκε, ήντανε τσιφλίκια από τους Τούρκους, του άνηκε ο μισός κάμπος, ο μισός Απανόκαμπος. Στου Χαρακτινού έμενε ο πασάς της περιοχής, ο Αλή πασάς, είχε τα δικαστήρια εκεί και κρέμαγε τους Έλληνες. Είχανε κάτι σπίτια εκεί, δεξιά από Χαρακτινού μέχρι Κεραμιδάκι όλα ήντανε τούρκικα σπίτια, είχανε πλάκες. Τα πρόλαβε ο παππούς μου, πέθανε 110 χρονών, τα έβλεπε δεν είχανε γκρεμιστεί, γεννήθηκε το 1850 και μου τα είχε διηγηθεί όλα.» (1)
Μετά την επισκευή του από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Το γεφύρι και ο Χελμός. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
Η καταβόθρα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
Το γεφύρι παλιά εξυπηρετούσε τους ντόπιους στις αγροτικές και ποιμενικές εργασίες και εξυπηρετούσε την επικοινωνία με Σιγούνι, Λουσικό, Λεύκα (Ντούνισα), Λιθαράκια, Χαρακτινού και με τα πόδια βγαίνανε στην Τρικοκιά, Αγία Λαύρα και μετά Καλάβρυτα. (2)
Το χωριό Σιγούνι είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1100 μέτρων, στις πλαγιές του Χελμού.
Οι διαστάσεις του είναι:
Άνοιγμα καμάρας: 6,70 μ.
Ύψος: 2,60 μ.
Πλάτος: 3,17 μ.
Μήκος: 15,30 μ.
Μήκος καμαρολιθιού: 0,60 μ.
Σημειώσεις-βιβλιογραφία
1. Μαρτυρία της Βάσως Γεωργοπούλου-Παπαθανασίου στις 16/02/2025.
2. Σημαντική η βοήθεια της προέδρου της κοινότητας Κάτω Λουσών Κοτσορώνη Ασημίνα.