Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

Γεφύρι στη Σελιάνα Αιγιαλείας.

  Το εντυπωσιακό αυτό γεφύρι είναι χτισμένο επί του Κριού, κοντά στο χωριό Σελιάνα (η αρχαία Φελλόη), έδρα του τέως δήμου Φελλόης, σε υψόμετρο 750 περίπου μέτρων στα σύνορα των νομών Κορινθίας και Αχαΐας, μεταξύ των χωριών Σελιάνας και Αράχωβας (Εξοχή).

   Χτίστηκε μεταξύ 1892-1895 και αποτελεί κοινωφελές δημοτικό έργο του ιατρού-δημάρχου Γεωργίου Λαμπρόπουλου, επί εποχής τότε δήμου Φελλόης, νυν Αιγιαλείας.

  Από μαρτυρίες συγγενών του αλλά και ντόπιων κατοίκων του χωριού και θεωρείται ότι το έχτισαν Ηπειρώτες μαστόροι ή Αγιοβαρβαρίτες. 



Η επιφάνεια διάβασης.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

  

Έγινε για να συνδεθούν τα χωριά της 17ης επαρχιακής οδού με την 18η. Τα χωριά της 17ης οδού ήταν η Βεργουβίτσα ή Μοναστήρι, ο οικισμός Κολοκυθιάνικα, Σελιάνα (έδρα του δήμου) και Περιθώρι ενώ της 18ης τα χωριά Ράχωβα ή Αράχωβα,  Εξοχή, Συνευρό,  Σβυρού ή Όαση, Βελά και ο οικισμός Τσιλαρδή κοντά στο χωριό Βελά. Οι κάτοικοι του χωριού Βελά έχουν έλθει από το Βελά Ιωαννίνων κυνηγημένοι από τον Αλή και ίδρυσαν το εδώ Βελά, προς  το τέλος του 18ου αιώνα.



Από κατάντη. 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.


  Οι ντόπιοι το λένε "Γεφύρι", ενώ αριστερά από ανάντη του γεφυριού η περιοχή λέγεται "Λίθος".

  Πάνω ακριβώς από το γεφύρι, από ανάντη, η περιοχή λέγεται "Λουτρά". Μέχρι το 1915-18 λειτουργούσαν εδώ θειούχα ιαματικά λουτρά, σε υπαίθριες γούρνες και ζεστό νερό. Η πηγή υπάρχει και σήμερα. Όλα αυτά έγιναν επί δημαρχίας Γ. Λαμπρόπουλου. Τα εγκαίνια έγιναν το 1910.

 Από ανάντη του γεφυριού υπήρχε ο νερόμυλος του Κοτσανά, υπάρχει ακόμα ανακαινισμένος, ενδιάμεσα τα Λουτρά και από κατάντη ο νερόμυλος του Ντούνη. Επίσης κοντά εκεί λειτουργούσε και νεροπρίονο. 

  Την περίοδο της ακμής του, στο δήμο Φελλόης ζούσαν 3.100 νοματαίοι. 

  Δέκα μέτρα από ανάντη του γεφυριού, υπήρχε πέτρινη πηγή και όταν έγινε η διαπλάτυνση του δρόμου τη χώσανε.

  Επισκευές έγιναν μεταξύ 1960-1970 με χρήματα του κρατικού προϋπολογισμού με την προσθήκη τσιμεντένιων στηθαίων και  διαφόρων άλλων προσθηκών στις βάσεις των βάθρων και την επιφάνεια διάβασης, όχι πάντα με τον καλλίτερο τρόπο, σε σημείο που το πανέμορφο αυτό γεφύρι, τοπόσημο για την περιοχή, να ντυθεί με τσιμεντένιο κοστούμι.

  Η επιφάνεια διάβασής του είναι ανηφορική και καλυμμένη με άσφαλτο και τσιμέντο ενώ κατά μαρτυρίες των ντόπιων κατά την πρώτη του μορφή ήταν καλντερίμι και τα στηθαία του ήταν πέτρινα.

 Οι βάσεις του γεφυριού έχουν ντυθεί περιμετρικά με πέτρινα στηρίγματα ενώ το αριστερά από ανάντη βάθρο πατάει σε συμπαγή βράχο.

  Οι διαστάσεις του είναι:

Άνοιγμα τόξου: 14,40 μ.

Ύψος: 14,50 μ.

Πλάτος καθαρό: 2,95 μ.

Μήκος καμαρολιθιού: 0,87 μ.

Μήκος: 29,70 μ.

  Πρόκειται για ένα μεγάλο και εντυπωσιακό μονότοξο γεφύρι, που γεφυρώνει τον Κριό σ' ένα στενό του σημείο, με μια σειρά μεγάλους σε μήκος θολίτες, ημικυκλικό, μεγάλο ύψος και πλάτος τόξου που αναμφίβολα χρειάζεται επισκευές και συντηρήσεις για την καλλίτερη ανάδειξή του.

 Ο ντόπιος Παναγιώτης 
Λαλιώτης, μας λέει για το γεφύρι αυτό:

" Χαίρετε. Βρισκόμαστε στη ορεινή Αιγιάλεια, στη Σελιάνα Αχαϊας, εδώ με τον Κ. Χαμάκο για να δείξουμε το γεφύρι του χωριού. Ένα γεφύρι πέτρινο, το οποίο χτίστηκε μεταξύ 1892 με 1895. Ήταν επί δημαρχίας Γεωργίου Λαμπρόπουλου όταν εδώ η Σελιάνα ήταν έδρα του δήμου Φελλόης. Ο Δήμαρχος το έκανε για να ενώσει τα χωριά της ανατολικής πλευράς της Αιγιάλειας με τη δυτική, δηλαδή τη Σελιάνα την πρωτεύουσα, με τα χωριά της πλέον 18ης οδού. Το γεφύρι, όπως βλέπετε και εσείς, είναι πέτρινο, πιθανότατα έργο Ηπειρωτών ή Αγιοβαρβαριτών μαστόρων, δεν έχει εντοπιστεί κάποια επιγραφή. Έγινε μια παρέμβαση τη δεκαετία '60 με '70, ρίξανε τσιμέντο. Χρήζει άμεσης επέμβασης και περίβλεψης από το υπουργείο, από κάποιον φορέα δημόσιο. Αντιλαμβάνεσθε ότι μέχρι και σήμερα, μετά από εκατόν σαράντα-πενήντα χρόνια εξυπηρετεί όλα τα χωριά μέχρι και σήμερα για εργατικές και για δημόσιες εργασίες και τα σχετικά. Η πέτρα είναι πελεκητή, όλη στο χέρι. Περίπου το ύψος του είναι γύρω στα 15 μέτρα και το άνοιγμά το άλλο τόσο. Καλή συνέχεια."





Από τα εγκαίνια  των Λουτρών το 1910. Ο δήμαρχος είναι αυτός με το μαύρο ζωνάρι, δίπλα στον ιερέα. Στα πόδια του δημάρχου Γ. Λαμπρόπουλου οι 5 πηγές που βγάζουν του θειούχο νερό.

   




Ο ποταμός Κριός  έχει τις πηγές του στις παρυφές του Χελμού, κοντά στο χωριό Περιθώρι, το μήκος του είναι περίπου 20 χιλιόμετρα, περνάει από την αρχαία Φελλόη (Σελιάνα), Συνευρό, Όαση, Κασάνεβα, την Μυκηναϊκή Ακρόπολη της αρχαίας Αιγείρας  και χύνεται στον Κορινθιακό κόλπο, κοντά στην Αιγείρα.


Σημειώσεις-βιβλιογραφία.

Οι πέντε τελευταίες φωτογραφίες είναι από το αρχείο του ντόπιου Παναγιώτη Λαλιώτη, τον οποίο ευχαριστώ για την προσφορά αυτή και την επιτόπου επίσκεψη και μελέτη του εντυπωσιακού αυτού γεφυριού.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: