Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

Η «Πέτρινη γέφυρα» στην πόλη Prizren. Κόσοβο.

 Την δεύτερη πόλη σε πληθυσμό  του Κοσόβου Prizren διασχίζει ο ποταμός Lumbardhi . Κατά την Οθωμανική περίοδο χτίστηκαν πολλές πέτρινες γέφυρες για να γεφυρώσουν το ποτάμι και να καλύψουν τις ανάγκες των ντόπιων, των επισκεπτών και των περιηγητών.

Από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.  
 Κυριότερη και πιο εντυπωσιακή είναι η ονομαζόμενη από τους ντόπιους ¨Πέτρινη Γέφυρα¨, που βρίσκεται στο κέντρο της παλιάς πόλης του Prizren που συνδέει την πλατεία Shatravan στην αριστερή όχθη του ποταμού με την Saracana στην δεξιά πλευρά.

 Αποτελεί σύμβολο της πόλης και σημείο αναφοράς για τους ντόπιους και τους επισκέπτες.

 Δεν γνωρίζουμε τον ακριβή χρόνο κατασκευής της αλλά με βάση τα χαρακτηριστικά της πρέπει να χτίστηκε στα τέλη του  15ου με αρχές του 16ου αιώνα, κατά την Οθωμανική δηλαδή περίοδο.

 Οι ντόπιοι θεωρούν σαν κατασκευαστή της κάποιον Αλή Μπέη, τον 16ο αιώνα.

                      Από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Πρόκειται για μια εντυπωσιακή, ιστορική και πανέμορφη γέφυρα που αποτελείται από ένα μεγάλο ημικυκλικό τόξο με δύο σειρές από θολίτες και δύο μικρότερα ημικυκλικά επίσης εκατέρωθεν του μεγάλου με μια σειρά θολίτες αυτά. Έχει δύο ανακουφιστικά παράθυρα, εκ των οποίων το ένα ημικυκλικό με κάθετα τα πλαϊνά του και το άλλο αριστερά από κατάντη να έχει το σχήμα τεταρτημορίου του τόξου.

  Έχει στηθαία, προβόλους για την μείωση της έντασης του νερού σε περίοδο μεγάλων κατεβασμάτων και η επιφάνεια διάβασής της είναι ανηφορική και καλντεριμωτή.

    Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Το τωρινό μήκος της είναι 18 μέτρα, έναντι των 30 που ήταν παλιά, το άνοιγμα του μεγάλου τόξου είναι 10 μ. και το ύψος 5 μ.  Τα πλαϊνά μικρότερα τόξα έχουν μήκος 4 μ. και ύψος 3 μ. από την κοίτη του ποταμού.

 Το πλάτος της γέφυρας είναι 4,20 μ. και το ύψος των στηθαίων 0,40 μ.

 Κατά τη διάρκεια της ύπαρξής της  έχει υποστεί αρκετές και σημαντικές επισκευές, συντηρήσεις και αλλαγές με κυριότερες αυτές  του 1960 και του 1963 όταν διαμορφώθηκε η περιοχή και κυρίως οι δρόμοι εκατέρωθεν του ποταμού και που είχε σαν αποτέλεσμα να μικρύνει το μήκος της γέφυρας.

 Το 1979 μετά από ένα δυνατό κατέβασμα του ποταμού υπέστη σοβαρότατες ζημιές, σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή. Με πρωτοβουλία των τοπικών φορέων και με σχέδιο του M. Gojkovic ξεκίνησε το 1982 η ανακατασκευή της, υπό την επίβλεψη του Γραφείου Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων του Prizren με κάποιες αλλαγές σε σχέση με την αρχική της μορφή.

 Τα εγκαίνια έγιναν στις 17/11/1982 και από τότε λειτουργεί σαν πεζογέφυρα.

Το κεντρικό τόξο. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Είναι χαρακτηρισμένο σαν μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς  με την απόφαση 2345/31/12/1948 και αποτελεί προστατευόμενο πολιτιστικό προϊόν.

 Ο φίλος Nusret Latifi μα λέει για το σπουδαίο αυτό γεφύρι:  «Γεια σας. Είμαστε πάλι με τον κύριο Χαμάκο, επισκεπτόμενοι μια παλιά γέφυρα, στη δημοκρατία του Κοσόβου, τη διπλανή χώρα με την Αλβανία. Αυτή η παλιά γέφυρα, ονομαζόμενη γέφυρα στο  Prizren, στην πόλη Prizren στη δημοκρατία του Κοσόβου, είναι χτισμένη τον 15ο-16ο αιώνα κατά την Οθωμανική περίοδο. Έχει τρεις καμάρες, μια μεγάλη και δυο μικρές και δύο παράθυρα. Το ποτάμι αυτό λέγεται Lumpardhi και έρχεται από πάνω εδώ από τα παλιά κάστρα της πόλης και από το βουνό Prezovica πάνω απ’ αυτά. Αυτές είναι οι πληροφορίες που έχουμε για το όμορφο αυτό γεφύρι. Ευχαριστώ πολύ.»

Με τον Nusret Latifi. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.


 
Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: