Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Παρασκευή 21 Ιουνίου 2024

Καλωσόρισμα ΑΓΠ



....της Πέτρας και του Νερού

Πέτρα και νερό!
Δύο υλικά, που συναντά κανείς σε αφθονία στην Ελληνική γη.
Πέτρα και νερό!
Δύο στοιχεία, που καθημερινά συναντάμε στη ζωή μας.
Πέτρα και νερό!
Με τη δική του μεταφορική σημασία το καθένα.
Πέτρα και νερό!
Σταυραδέρφια της Μάνας φύσης.

διαδρομές.... 
Η  πέτρα που φανερώνει τις δυσκολίες που περνάμε, μαρτυρά το χρόνο και τις αναμνήσεις, την ανάγκη, την ιστορία.
Το νερό που οδηγεί στη λύτρωση, που δείχνει δρόμους και χαράζει πορεία.
Το ένα συμπληρώνει το άλλο.
Το ένα αποζητά τη βοήθεια του άλλου.
Το ένα σφιχταγκαλιάζει το άλλο.

της φύσης τα καμώματα....
Πολλές φορές "κονταροχτυπιούνται" μεταξύ τους. Μα πάντα νικητής βγαίνει το νερό!
Έτσι, το νερό τρέχει και σμιλεύει την πέτρα φτιάχνοντας κάποτε-κάποτε απαράμιλλα έργα τέχνης.
Στο πέρασμά του από την πέτρα, "γεννά" σπήλαια, φαράγγια, καταβόθρες, βάραθρα, γεφύρια, περίτεχνα σχέδια.

δημιουργήματα....
Κάποιες φορές, είναι ο άνθρωπος, που χρησιμοποίησε την πέτρα για να δαμάσει το νερό.
Και το κατόρθωσε.
Έστησε πέτρινα γεφύρια, ακονίζοντας με τη σειρά του την πέτρα, για να διαβεί το ορμητικό ρέμα.
Γεφύρια, που ακουμπάνε πάνω σε πολλά πόδια.
Δύο, τρία, τέσσερα ή και περισσότερα, για να δρασκελίσει το νερό ενώνοντας τους τόπους.
Και τους ανθρώπους. Και τον κόσμο.
Έτσι, ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε όλες τις δυνατότητες, που η φύση παρέχει απλόχερα.
Απλόχερα και εμείς εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας σ' αυτούς τους δουλευτάδες, που φτιάξανε γεφύρια με αντοχή και ομορφιά. Σμίξανε χωριά και τάφεραν σε επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο.

μνήμες....αναφορές....βιώματα.... 
 Στη διαδρομή του χρόνου, μέσα από απάνθρωπες και βέβηλες συμπεριφορές αλλά και φυσικές καταστροφές, έφτασαν στις μέρες μας όπως έφτασαν!
 Τα θαυμαστά αυτά έργα της λαϊκής μας γεφυροποιίας πρέπει να παραδοθούν αλώβητα και με σεβασμό, στη μνήμη και τον θαυμασμό των επόμενων γενιών.

Καλώς ήλθατε στους δρόμους του νερού και της πέτρας
Καλώς ήλθατε στον θαυμαστό κόσμο των πετρογέφυρων
Καλώς ήλθατε στο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Θοδωρής Χαμάκος / Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (Α.Γ.Π.)
Αγίου Δημητρίου 29
18547 Νέο Φάληρο                                         
Πειραιάς
Τηλ.        210 4829520                                    
Κιν.        693 7433866                                      
Email: theodoros.hamakos@uww.org
           thodorischamakos@gmail.com          
Youtube: www.youtube.com/agpelop       
Blog:  www.agpelop.blogspot.gr                                   
Facebook: www.facebook.com/thodorischamakos                                  


Τρίτη 18 Ιουνίου 2024

Γεφύρι στον Γερολιμένα. Μάνη.

 Το συναντάμε 500 μέτρα πριν το Γερολιμένα, επί του δημοσίου δρόμου, της πρώτης εισόδου, της παλιάς και κανονικής,  για το χωριό.

Φαίνεται ότι προϋπήρχε  σαν κομμάτι  του μονοπατιού για την είσοδο και την έξοδο από το χωριό αφού στον Γερολιμένα άραζαν τα καΐκια και τροφοδοτούσαν τα κοντινά χωριά (Κοίτα, Μίνα, Μέζαπος, κλπ.)

  Το γεφύρι από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.  
 

Είναι καταβιβασμένο, με κάθετα τα πλαϊνά του και καλοπελεκημένους θολίτες.

Έχει γίνει επέκτασή του κατά 3,30 μέτρα με τσιμέντο για εξυπηρέτηση της αυξανόμενης κίνησης.

Τα στηθαία, ύψους 1,20 μέτρων, φαίνεται καθαρά ότι είναι νεότερη προσθήκη.


 

Η μεταγενέστερη τσιμεντένια προσθήκη. Φώτο: Α.Γ.Π.


Τα βάθρα είναι ανισομεγέθη με το δεξί από ανάντη να είναι 1,20 μ. ενώ το αριστερό όπου μαζεύονται τα νερά και κυλάνε προς τη θάλασσα και το οποίο έχει πάθει και κάποιες φθορές στη βάση του  2,25 μέτρα. 

Κατά τον λαϊκό πρωτομάστορα Αθανάσιο Πόραβο "τα αγκωνάρια και τα καμαρολίθια είναι με μπόμπες. Μια δουλειά που είναι δύσκολη και απαιτεί από τον Πελεκάνο αυξημένη γεωμετρική αίσθηση. Δεν περνάει ούτε χαρτί ανάμεσά τους".

Ο ντόπιος Νίκος Διακουμάκος, από τη Χαριά Αρεόπολης, μας λέει για το γεφύρι αυτό:

«Βρισκόμαστε λίγα μέτρα πριν το Γερολιμένα. Έχουμε αυτό το όμορφο γεφύρι.  Αυτοί που το έφτιαχναν πιστεύω ότι εκτός από καλοί μαστόροι, είχανε πολλή θέληση και όρεξη για δουλειά. 

 


 
Με τον Νίκο Διακουμάκο. Φώτο: Α.Γ.Π.

 

  Αν δείτε το χτίσιμό του, την πέτρα του, πως είναι πελεκημένη και σε τι κατάσταση ακόμη, που κάθε μέρα περνάνε εκατοντάδες αυτοκίνητα τότε θα καταλάβετε. Ο περισσότερος κόσμος δεν το έχει δει από κοντά , δεν έχει κατέβει μέσα εδώ στο ρέμα να το απολαύσει. Όλοι περνάνε από πάνω και δεν ξέρουνε που περνάνε, που πατάνε, τι βλέπουν, τι είναι. Ένα μέρος τόσο όμορφο, τόσο απολαυστικό, με ησυχία. Όταν βαδίσεις από κάτω βλέπεις απέναντι τα βράχια του Γερολιμένα και σε τρία λεπτά με τα πόδια είσαι μέσα στο όμορφο χωριό. Αυτό δεν το ξέρουμε, δεν το ξέρω, (από ποιους και πότε χτίστηκε) αυτό πάντως έχει γίνει την εποχή που έγινε ο δρόμος για Γερολιμένα και εδώ παλιά ίσως να ήτανε ο παλιός δρόμος, το πλακόστρωτο, πιθανόν να υπήρχε πριν τα αυτοκίνητα. 


 

Η επιφάνεια διάβασης. 

Φώτο: Α.Γ.Π


Όπως σε πολλά σημεία βρίσκουμε γεφύρια με πλακόστρωτο, με δρόμους, όπως έχουμε βρει και σε άλλα σημεία. Οπότε και αυτό σύμφωνα με την κατασκευή του μας δείχνει ότι είναι κάτι διαφορετικό. Το σκάλισμα της πέτρας, αν κοιτάξετε εκεί, θα καταλάβετε τι σημαίνει τέχνη, τι σημαίνει πετρομάστορας. Κάποια σημεία του τοιχίου (στηθαίου) πρέπει να είναι νεότερα ναι, γιατί ίσως από αυτοκίνητα, από κάποιο τροχαίο, από κάποιο χτύπημα να είχανε πέσει κάποιες πέτρες, αλλά το περισσότερο κομμάτι που φαίνεται είναι παλιό.»


Δείτε το παρακάτω video για το γεφύρι 



Τετάρτη 5 Ιουνίου 2024

Furore stone bridge. Amalfi-Italy.

   Το Furore είναι μια χαρακτηριστική πόλη στην ακτή Amalfi, της περιφέρειας Καμπανίας στην επαρχία Salerno, γνωστή κυρίως για το φιόρδ της, το φιόρδ του Furore, όπου βρίσκεται το γεφύρι. Το φιόρδ από το 1997 είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, στην Τυρρηνική θάλασσα.

Το γεφύρι από το μέρος στεριάς

 Το γεφύρι είναι σκαλωμένο σε ύψος 30 μέτρων, στα πλαϊνά των κάθετων βράχων που σχηματίστηκαν από την παμπάλαιη πορεία του ρέματος Schiato που έρχεται από την περιοχή Agerola.

  Πρόκειται για μια θαυμάσια κατασκευή, που ο πρωτομάστορας χρησιμοποίησε όλο το μεράκι, τη φαντασία και την ικανότητά του για το χτίσιμό του. 

  Λόγω του δυσπρόσιτου του εδάφους και της δυσκολίας της κατασκευής του μπορεί να χαρακτηριστεί και ως θεογέφυρο ή διαβολογέφυρο ανάλογα με την βοήθεια τίνος επικαλέστηκε ο πρωτομάστορας για την κατασκευή του.

Το γεφύρι από τη μεριά της θάλασσας.

Furore is a characteristic town on the Amalfi coast known mainly for its fiord of Furore, where the bridge is.
 
Οι φωτογραφίες και οι πληροφορίες είναι του φίλου Salvatore Pernagallo. Τον ευχαριστώ.

Δευτέρα 20 Μαΐου 2024

Γεφύρι Μονής Κερνίτσας. Βυτίνα.

  Συνέδεε τη Νυμφασία (τ.Γρανίτσα) με τη Μονή. Λόγω του ότι περικλειόταν από παντού με βλάστηση προξενούσε στον οδοιπόρο, κυρίως τη νύχτα, μεγάλο φόβο  πως τάχα εκεί έβγαινε το φάντασμα ενός ανθρωποκτόνου Αράπη. Είναι δίτοξο και κατασκευάστηκε από το 1901 έως το 1905 από τον πασίγνωστο στην περιοχή ηγούμενο της μονής Παπακαμπάνη, για την εξυπηρέτηση των προσκυνητών. Βρίσκεται κάτω από τη μονή κοντά στην άκρη του χωριού Νυμφασία.

Από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
  Το συναντάμε σε υψόμετρο 780 μέτρων με μια μικρή ημικυκλική καμάρα στα από αριστερά από ανάντη με βάθρα να πατάνε σε χωμάτινο έδαφος και μια μεγάλη στα δεξιά με βάθρα να ακουμπάνε σε στέρεο βράχο. Έχει μια σειρά θολίτες, στηθαία και καλντεριμωτή βάση κατασκευασμένη μεταγενέστερα, δημιουργώντας καμπύλες στα δυο άκρα.

Το γεφύρι σε φώτο από το διαδίκτυο.
  Κάτω από την μεγάλη καμάρα το ορμητικό ρέμα στο πέρασμα των χρόνων έχει λαξεύσει τον βράχο δημιουργώντας ένα βάραθρο σχεδόν 7 μέτρων κάτω από τα βάθρα του.

   Γεφυρώνει τον Μυλάοντα που χύνεται στον Τράγο, στην περιοχή του Νταραίϊκου κάμπου.


 Μονή Κερνίτσας. Φώτο: Α.Γ.Π.

 

   Το μονοπάτι που περνάει από το γεφύρι ενώνει τα χωριά Καμενίτσα, Νυμφασία και Μαγούλιανα με την μονή και είναι χαρτογραφημένο και καθαρισμένο.

   Είναι αποτέλεσμα χορηγίας  όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι “...γεφύρια που βρίσκονταν στην εδαφική έκταση μονών είναι γνωστό ότι χτίστηκαν με έξοδά τους, όπως το γεφύρι της Μονής Κερνίτσας στην Αρκαδία, που χτίστηκε το 1901, από το ηγούμενο παπά-Καμπάνη και διευκόλυνε την πρόσβαση των προσκυνητών στη μονή”. (1)


 Η μικρή αριστερά από ανάντη καμάρα. 

 Φώτο: Α.Γ.Π.

 

   Η παλιά μονή Κερνίτσας χτίστηκε το 1105 πάνω στο βράχο της Κερνίτσας σε υψόμετρο 840 μέτρων. Η σημερινή είναι χτισμένη από το 1386 στη θέση της παλιάς  και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επανάσταση του '21. Πυρπολήθηκε από τους Τουρκαλβανούς το 1770 και από τον Ιμπραήμ το 1825. 

 

 

Η επιφάνεια διάβασης με τα στηθαία. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Σημειώσεις-βιβλιογραφία

1. Παν. Ιωαν. Καμηλάκης. “ Οι χορηγοί κατασκευής των πέτρινων γεφυριών στη Μεταβυζαντινή και Νεοελληνική περίοδο”. ΚΕΜΕΠΕΓ. Α' Επιστημονική Συνάντηση “Περί Πετρογέφυρων-10 εισηγήσεις και 1 Μουσική αφήγηση”. Αθήνα 2003 σελ. 60.

                 

Σάββατο 27 Απριλίου 2024

Palu bridge. Elazing district. Eastern Anatolia. Turkiye.

Γεφυρώνει τον Murat river, παραπόταμο του Ευφράτη, της επαρχίας Elazing της ανατολικής Τουρκίας.

Το συναντάμε πάνω στον ιστορικό δρόμο του μεταξιού.

Το γεφύρι από ανάντη και η γωνία του στο μέσον της κατασκευής.

Άρχισε να χτίζεται από την ρωμαϊκή και ολοκληρώθηκε κατά την βυζαντινή και πρώιμη οθωμανική περίοδο. Έχει εννέα άνισα οξυκόρυφα τόξα, κυκλικούς προβόλους, ελαφρώς καμπυλωτή και στρωμένη με πλάκες επιφάνεια διάβασης, στηθαία και τα τόξα του έχουν μια σειρά θολίτες.

Το μήκος είναι 156,5 και το πλάτος 3,5 μέτρα.

Το εννέα τόξα και οι πρόβολοι από κατάντη.

Τελευταία επισκευή έγινε το 2010. Στη μέση περίπου η όλη κατασκευή σχηματίζει γωνία κόντρα στη ροή του ποταμού, προφανώς για περισσότερη στατικότητα και σιγουριά στα μεγάλα και επικίνδυνα κατεβάσματα.

Το τέλος της διέλευσης του κοπαδιού.

Πάνω της πέρασε ο σουλτάνος Μουράτ ο 4ος το 1618 με το στρατό του πηγαίνοντας να κατακτήσει την Βαγδάτη.

Η επίπεδη, ελαφρώς ανηφορική επιφάνεια διάβασης, τα στηθαία και οι πρόβολοι.

Χτίστηκε, κατά μαρτυρίες, το πιθανότερο κατά τη ρωμαϊκή περίοδο και βρίσκεται στην ανατολική περιοχή του Elazing.

Πηγή: Berk Onur