Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

Καλωσόρισμα ΑΓΠ



....της Πέτρας και του Νερού

Πέτρα και νερό!
Δύο υλικά, που συναντά κανείς σε αφθονία στην Ελληνική γη.
Πέτρα και νερό!
Δύο στοιχεία, που καθημερινά συναντάμε στη ζωή μας.
Πέτρα και νερό!
Με τη δική του μεταφορική σημασία το καθένα.
Πέτρα και νερό!
Σταυραδέρφια της Μάνας φύσης.

διαδρομές.... 
Η  πέτρα που φανερώνει τις δυσκολίες που περνάμε, μαρτυρά το χρόνο και τις αναμνήσεις, την ανάγκη, την ιστορία.
Το νερό που οδηγεί στη λύτρωση, που δείχνει δρόμους και χαράζει πορεία.
Το ένα συμπληρώνει το άλλο.
Το ένα αποζητά τη βοήθεια του άλλου.
Το ένα σφιχταγκαλιάζει το άλλο.

της φύσης τα καμώματα....
Πολλές φορές "κονταροχτυπιούνται" μεταξύ τους. Μα πάντα νικητής βγαίνει το νερό!
Έτσι, το νερό τρέχει και σμιλεύει την πέτρα φτιάχνοντας κάποτε-κάποτε απαράμιλλα έργα τέχνης.
Στο πέρασμά του από την πέτρα, "γεννά" σπήλαια, φαράγγια, καταβόθρες, βάραθρα, γεφύρια, περίτεχνα σχέδια.

δημιουργήματα....
Κάποιες φορές, είναι ο άνθρωπος, που χρησιμοποίησε την πέτρα για να δαμάσει το νερό.
Και το κατόρθωσε.
Έστησε πέτρινα γεφύρια, ακονίζοντας με τη σειρά του την πέτρα, για να διαβεί το ορμητικό ρέμα.
Γεφύρια, που ακουμπάνε πάνω σε πολλά πόδια.
Δύο, τρία, τέσσερα ή και περισσότερα, για να δρασκελίσει το νερό ενώνοντας τους τόπους.
Και τους ανθρώπους. Και τον κόσμο.
Έτσι, ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε όλες τις δυνατότητες, που η φύση παρέχει απλόχερα.
Απλόχερα και εμείς εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας σ' αυτούς τους δουλευτάδες, που φτιάξανε γεφύρια με αντοχή και ομορφιά. Σμίξανε χωριά και τάφεραν σε επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο.

μνήμες....αναφορές....βιώματα.... 
 Στη διαδρομή του χρόνου, μέσα από απάνθρωπες και βέβηλες συμπεριφορές αλλά και φυσικές καταστροφές, έφτασαν στις μέρες μας όπως έφτασαν!
 Τα θαυμαστά αυτά έργα της λαϊκής μας γεφυροποιίας πρέπει να παραδοθούν αλώβητα και με σεβασμό, στη μνήμη και τον θαυμασμό των επόμενων γενιών.

Καλώς ήλθατε στους δρόμους του νερού και της πέτρας
Καλώς ήλθατε στον θαυμαστό κόσμο των πετρογέφυρων
Καλώς ήλθατε στο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Θοδωρής Χαμάκος / Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (Α.Γ.Π.)
Αγίου Δημητρίου 29
18547 Νέο Φάληρο                                         
Πειραιάς
Τηλ.        210 4829520                                    
Κιν.        693 7433866                                      
Email: theodoros.hamakos@uww.org
           thodorischamakos@gmail.com          
Youtube: www.youtube.com/agpelop       
Blog:  www.agpelop.blogspot.gr                                   
Facebook: www.facebook.com/thodorischamakos                                  


Βαυαρικό γεφύρι στην Καζάρμα. Μουστός - Β. Κυνουρίας.

  Βρίσκεται στο Μουστό του δήμου της Βόρειας Κυνουρίας, του νομού Αρκαδίας, στην περιοχή Καζάρμα και στο κύριο κανάλι του Μουστού, στο σημείο που καταλήγει στη θάλασσα.

Από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

Χτίστηκε επί Βαυαροκρατίας από Βαυαρούς  μηχανικούς του Όθωνα και είχε σαν στόχο την αποξήρανση της λίμνης.

   Αποτελεί ένα σπουδαίο μνημείο της περιοχής και του τόπου αλλά και αυτό όπως και πολλά άλλα έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης του “Ελληνικού δαιμονίου”, που πήρε τις πέτρες για δική του χρήση.


 

   

 Μπροστά στο γεφύρι.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

 

 

 Σώζονται οι βάσεις του από μεγάλα κομμάτια λευκής πέτρας, πάνω στις οποίες έχει τοποθετηθεί σιδερένια βάση.


 

 

 

Η σιδερένια βάση.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

 


Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026

Γεφύρι στη θέση Φράγκα. Στο δρόμο Αρεόπολης-Γυθείου.

  Αποτελούσε κομμάτι της παλιάς  χάραξης του δρόμου Αρεόπολης-Γυθείου, μέχρι σχετικά πρόσφατα όταν ο δρόμος για τις συγκοινωνιακές ανάγκες λόγω της ανάπτυξης της περιοχής άλλαξε ελαφρώς πορεία και δίπλα του ακριβώς  χτίστηκε καινούργια τσιμεντένια γέφυρα, καταδικάζοντας  έτσι το παλιό πέτρινο γεφύρι σε αχρησία.


 

Από κατάντη.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοπονήσου.

 

 Πρόκειται για ένα μονότοξο, ημικυκλικό, με μια σειρά άριστα πελεκημένους θολίτες, με την κοίτη του ρέματος στρωμένη με πέτρες κάτω από το γεφύρι και με μεγάλο πλάτος που σημαίνει ότι πιθανώς χτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, ίσως λίγο πριν ή λίγο μετά τον πόλεμο, για να ενώσει το Γύθειο με την Αρεόπολη και την υπόλοιπη Μάνη.

 

Η στρωμένη κοίτη με πέτρες.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 Το συναντάμε 8,5 χιλιόμετρα φεύγοντας από την Αρεόπολη προς Γύθειο, σε μια δεξιά  στροφή του δρόμου αριστερά στη θέση "Φράγκα", του δήμου Ανατολικής Μάνης.

Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας: 2 μ.

                       Ύψος: 1,80 μ.

                       Πλάτος: 7 μ.

                       Μήκος: 7 μ.

                       Μήκος καμαρολιθιού: 0,43 μ.

Το γεφύρι στη θέση "Φράγκα". Φώτο: Νίκος Διακουμάκος.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:  


 

 


 

Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026

Γεφύρι Μελιτιάδη. Σούλι Αρκαδίας, δήμου Μεγαλόπολης.

  Είναι χτισμένο σε ένα ρέμα, που χύνεται στο Δερβενόρεμα, δεξιά μετά τον οικισμό του Δερβενίου, στην περιοχή Μελιτιάδη, στον παλιό δρόμο για Καλαμάτα. 

 Βρίσκεται σε μια παράκαμψη του παλιότερης χάραξης του δρόμου και δεν χρησιμοποιείται πια μετά την καινούργια χάραξη.


Από κατάντη. 
Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 
 
  Το ρέμα που είναι χτισμένο το γεφύρι χύνεται στο Δερβενόρεμα, που μέσω της Τσακώνας ενώνεται με τον Τζαμή και κατόπιν με Μαυροζούμενα και Πάμισο. 

 Χτίστηκε με χρήματα του κρατικού προϋπολογισμού στο τέλος του 19ου-αρχές 20ού αιώνα με τη χάραξη του δρόμου Τρίπολης-Καλαμάτας.


 

  Οι θολίτες και τα κάθετα πλαϊνά του.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

Είναι μονότοξο, με επίπεδη επιφάνεια διάβασης, ημικυκλικό με μια σειρά θολίτες και μεγάλα παραλληλόγραμμα στηθαία.

 


 

 Τα γεφύρια του δρόμου Φαναίτη-Δερβένι-Τσακώνα.

 

Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας: 2 μ.

                       Ύψος: 3,30 μ.

                       Πλάτος: 7,70 μ.

                       Μήκος: 27 μ.

Το γεφύρι στη στροφή του δρόμου. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: 


 


 

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

Γεφύρι στο Σιμιζόπορο. Αρσινόη (Σιμίζα) Μεσσηνίας

   Βρίσκεται στην περιοχή Σιμιζόπορο και η βάση του φαίνεται ότι είναι νεότερη κατασκευή, αφού είναι τσιμεντένια και στηρίζεται στα παλιότερα πέτρινα βάθρα. 

  Το συναντάμε στα σύνορα του μοναστηριού της Καλογερόραχης και του χωριού Αρσινόη του δήμου Μεσσήνης. 

Από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Η Καλογερόραχη (Καλό-γέρου-ράχη) ήταν ένα ονομαστό μοναστήρι της περιοχής, από τα πιο παλιά, με καλογέρους, η λεγόμενη Σαμαρίνα. 

  Στη μέση ενός μικρού κάμπου όπου βρίσκεται, δεξιά και αριστερά του έχει εξαφανιστεί ο παλιός δρόμος, λόγω της χάραξης καινούργιου και έχει μείνει σκέτο, στο μέσο του πουθενά, το γεφύρι με τα βάθρα και τις προεκτάσεις του. Το ρέμα που παλιά γεφύρωνε χυνόταν στον Πάμισο.


 

Το αριστερό παλιό βάθρο από ανάντη.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

  

Κατά μαρτυρίες των ντόπιων χτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα με χρήματα του κρατικού προϋπολογισμού. 

  Ο ντόπιος συνταξιούχος αγρότης, Οικονομόπουλος Δημήτρης από την Αρσινόη (Σιμίζα) μας λέει σχετικά με το γεφύρι αυτό:

   “...παλιά η Αρσινόη λεγόταν Σιμίζα. Και εδώ ήταν ένας πόρος. Ένα πέρασμα δηλαδή, που περνούσε ο κόσμος και πήγαινε στα χτήματά του είτε στα δίπλα χωριά. Γι' αυτό και ονομάστηκε Σιμιζόπορος, δηλαδή πόρος όπου περνούσαν οι Σιμιζαίοι. Αυτό το γεφύρι είναι εξ ίσου παλιό όσο και τα άλλα. Αν είναι τίποτα χρόνια λιγότερο, είναι καμιά δεκαριά, γιατί η μακαρίτισσα η μάνα μου μούλεγε, σαν παιδάκι θυμότανε που ερχόταν εδώ και έβλεπε τους εργάτες και τους μαστόρους που έφτιαχναν το γεφύρι. Εφόσον η μάνα μου ήτανε παιδάκι, η μάνα μου είχε γεννηθεί περίπου το εννιά, το 1909, επομένως τούτο το γεφύρι εφόσον ήτανε παιδάκι και θυμάται που φτιαχνόταν το γεφύρι αυτό, πρέπει να φτιάχτηκε από το '10 μέχρι το '20.

   Λέγεται ότι στο Σιμιζόπορο, όταν αυτοί έφτιαχναν το γεφύρι, ένα παιδάκι τότε, ήτανε παιδάκι η Μαρίνα, Μαρίνα τη λέγανε, έπεσε μέσα σε μια γούβα που έφτιαναν τον ασβέστη, το έλιωναν τότε γιατί το έφερναν με πέτρα από το βουνό και το έλιωναν μέσα σε γούβες μεγάλες και από κει έπαιρναν τον ασβέστη και έφτιαχναν το γεφύρι, ότι έπεσε μέσα και μάλιστα τη θυμήθηκα εγώ τα χέρια της ήτανε ανάπηρα, είχαν καεί όπως είχε πέσει. Θυμήθηκα, εγώ παιδάκι τη Μαρίνα, αυτή την κοπέλα.”


 

Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας: 5 μ.

                       Ύψος: 3 μ.

                       Πλάτος: 4 μ.

                       Μήκος: 17 μ.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: