Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Παρασκευή 3 Απριλίου 2026

Καλωσόρισμα ΑΓΠ



....της Πέτρας και του Νερού

Πέτρα και νερό!
Δύο υλικά, που συναντά κανείς σε αφθονία στην Ελληνική γη.
Πέτρα και νερό!
Δύο στοιχεία, που καθημερινά συναντάμε στη ζωή μας.
Πέτρα και νερό!
Με τη δική του μεταφορική σημασία το καθένα.
Πέτρα και νερό!
Σταυραδέρφια της Μάνας φύσης.

διαδρομές.... 
Η  πέτρα που φανερώνει τις δυσκολίες που περνάμε, μαρτυρά το χρόνο και τις αναμνήσεις, την ανάγκη, την ιστορία.
Το νερό που οδηγεί στη λύτρωση, που δείχνει δρόμους και χαράζει πορεία.
Το ένα συμπληρώνει το άλλο.
Το ένα αποζητά τη βοήθεια του άλλου.
Το ένα σφιχταγκαλιάζει το άλλο.

της φύσης τα καμώματα....
Πολλές φορές "κονταροχτυπιούνται" μεταξύ τους. Μα πάντα νικητής βγαίνει το νερό!
Έτσι, το νερό τρέχει και σμιλεύει την πέτρα φτιάχνοντας κάποτε-κάποτε απαράμιλλα έργα τέχνης.
Στο πέρασμά του από την πέτρα, "γεννά" σπήλαια, φαράγγια, καταβόθρες, βάραθρα, γεφύρια, περίτεχνα σχέδια.

δημιουργήματα....
Κάποιες φορές, είναι ο άνθρωπος, που χρησιμοποίησε την πέτρα για να δαμάσει το νερό.
Και το κατόρθωσε.
Έστησε πέτρινα γεφύρια, ακονίζοντας με τη σειρά του την πέτρα, για να διαβεί το ορμητικό ρέμα.
Γεφύρια, που ακουμπάνε πάνω σε πολλά πόδια.
Δύο, τρία, τέσσερα ή και περισσότερα, για να δρασκελίσει το νερό ενώνοντας τους τόπους.
Και τους ανθρώπους. Και τον κόσμο.
Έτσι, ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε όλες τις δυνατότητες, που η φύση παρέχει απλόχερα.
Απλόχερα και εμείς εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας σ' αυτούς τους δουλευτάδες, που φτιάξανε γεφύρια με αντοχή και ομορφιά. Σμίξανε χωριά και τάφεραν σε επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο.

μνήμες....αναφορές....βιώματα.... 
 Στη διαδρομή του χρόνου, μέσα από απάνθρωπες και βέβηλες συμπεριφορές αλλά και φυσικές καταστροφές, έφτασαν στις μέρες μας όπως έφτασαν!
 Τα θαυμαστά αυτά έργα της λαϊκής μας γεφυροποιίας πρέπει να παραδοθούν αλώβητα και με σεβασμό, στη μνήμη και τον θαυμασμό των επόμενων γενιών.

Καλώς ήλθατε στους δρόμους του νερού και της πέτρας
Καλώς ήλθατε στον θαυμαστό κόσμο των πετρογέφυρων
Καλώς ήλθατε στο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Θοδωρής Χαμάκος / Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (Α.Γ.Π.)
Αγίου Δημητρίου 29
18547 Νέο Φάληρο                                         
Πειραιάς
Τηλ.        210 4829520                                    
Κιν.        693 7433866                                      
Email: theodoros.hamakos@uww.org
           thodorischamakos@gmail.com          
Youtube: www.youtube.com/agpelop       
Blog:  www.agpelop.blogspot.gr                                   
Facebook: www.facebook.com/thodorischamakos                                  


Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Ponte Vecchio - Παλιά γέφυρα. Firenze-Φλωρεντία. Ιταλία.

Πρόκειται για μεσαιωνική κατασκευή που γεφυρώνει τον ποταμό Άρνο, που διασχίζει την Φλωρεντία και είναι η παλαιότερη της πόλης.

Σήμερα είναι κλειστή για τα οχήματα και είναι σημείο αναφοράς για τους πεζούς αφού ενώνει τις δυο σημαντικές τουριστικές περιοχές της Ιταλικής πόλης.

Το 1901 χαρακτηρίστηκε ως εθνικό μνημείο εθνικής καλλιτεχνικής αξίας και είναι μια από τις φημισμένες γέφυρες με καταστήματα πάνω της.

Φώτο: Angela Giouffrida.
 Χτίστηκε το 1339-1345 σε σχέδια, όπως λέγεται, του Ιταλού αρχιτέκτονα και ζωγράφου Taddeo Galdi, πάνω στα ίχνη παλιάς γέφυρας ρωμαϊκής εποχής πιθανότατα του 1ου π.χ. αιώνα  που αργότερα επισκευάστηκε το 123 μ.χ. αφού είχε καταστραφεί από ένα δυνατό κατέβασμα του ποταμού και ο Αδριανός κατασκεύασε την Via Cassia Nuova, που διέσχιζε την πόλη.

Πολλές φορές καταστράφηκε στο διάβα των αιώνων και υπέστη φθορές από πλημμύρες και κατεβάσματα του Άρνου με χαρακτηριστικές περιπτώσεις ζημιών το 1222 και το 1322 και την καταστροφή το 1332.

Μετά την κατεδάφιση της γέφυρας Rubaconte το 1944, η Ponte Vecchio είναι η παλαιότερη γέφυρα που σώζεται στην ιστορική πόλη.

Φώτο: Anneliese Vrioni.

Πρόκειται για μια τρίτοξη γέφυρα, με καταβιβασμένα τόξα που πατάνε πάνω σε γερά βάθρα, προβόλους για τη μείωση της δύναμης της ροής των νερών του ποταμού σε περίοδο μεγάλων κατεβασμάτων, μια σειρά ογκώδεις και καλοπελεκημένους θολίτες, με το κεντρικό τόξο να ανοίγει σε μήκος 30 και τα άλλα δύο 27 μέτρα, ενώ το ύψος των τόξων να κυμαίνεται στα 3,5-4,5 μ.

Είχε πάντα πάνω της εμπορικά καταστήματα με την παράδοση να λέει ότι τα είχαν όσοι είχαν απαλλαγή από τους φόρους.

Στην αρχική της μορφή τα μαγαζιά ήταν κρεοπωλεία και βυρσοδεψεία που μόλυναν το ποτάμι. Το 1565 γι’ αυτήν ακριβώς την αιτία αντικαταστάθηκαν με χρυσοχοεία και καταστήματα αργυροχοΐας. Ακόμη και σήμερα υπάρχουν τέτοια καταστήματα.

Κατά τη διάρκεια του Β΄παγκοσμίου πολέμου δεν καταστράφηκε από τους Γερμανούς κατά την αποχώρησή τους σε αντίθεση με τις άλλες γέφυρες της πόλης.

4-5 γέφυρες στον κόσμο με τέτοια καταστήματα υπάρχουν σήμερα με μία απ’ αυτές να βρίσκεται στην Bursa της Τουρκίας, η  Irganti taxiri koprusu.

Bursa Irganti taxiri koprusu. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Δες το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: 


 

 


 

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026

Γεφύρι του Πέτα. Μπαρδάκι Γορτυνίας

  Το συναντάμε λίγο έξω από το χωριό Μπαρδάκι ή Μπαρδάτσι του δήμου Γορτυνίας να γεφυρώνει το ρέμα Τρεσεριά που έρχεται από το Βλόγγο, Αράχοβα, Ράπτη και πιο κάτω χύνεται στον Αλφειό.

 Χτίστηκε το 1924 για να ενώσει το χωριό με τα μαντριά που βρίσκονταν στην άλλη πλευρά του ρέματος και δεν μπορούσαν να περάσουν τα πρόβατα.

 

Το γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

 Πρόκειται για ένα καταβιβασμένο γεφύρι, με οξεία γωνία, πανέμορφο, με τα βάθρα του να είναι γατζωμένα σε στέρεο έδαφος ψηλά στα πλαϊνά του  πιο στενού σημείο του ρέματος, με μια σειρά θολίτες, στηθαία και επίπεδη επιφάνεια διάβασης.

Η επίπεδη επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Λόγω της εγκατάλειψής του και των φυσικών φαινομένων χρειάζεται επισκευές και συντηρήσεις στα στηθαία και τα βάθρα του.

Οι ζημιές στα στηθαία και την επιφάνεια διάβασης. Φώτο: ΑΓΠ.

Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας: 7.40 μ.

                       Ύψος: 4,80 μ.

                       Πλάτος: 2.05 μ. καθαρό

                       Μήκος: 11.40 μ.

                       Μήκος καμαρολιθιού: 0.30 μ.

                       Ύψος στηθαίου: 0,25 μ.

                       Πλάτος στηθαίου: 0.35 μ.

                 Διάστημα από στεφάνι-επιφάνεια διάβασης: 0,40 μ.

Μπροστά στο γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

Οι φθορές στο έδαφος που πατάνε τα βάθρα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Το αμβλύ γεφύρι με την οξεία γωνία. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.





 


Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026

Bucin bridge. North Macedonia. Πέτρινη γέφυρα στο χωριό Bucin. Βόρεια Μακεδονία.

  Η Παλιά Γέφυρα (Стар мост, Star most) είναι μια πέτρινη τοξωτή γέφυρα  στον ποταμό Τσρνα κοντά στο χωριό Μπουτσίν (Bucin).

 Έχει εγκαταλειφθεί, παρόλο που έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Βόρειας Μακεδονίας. 

   Παρατηρούνται σημαντικές φθορές στα στηθαία και την επιφάνεια διάβασης και απαιτούνται άμεσες επισκευές και συντηρήσεις. 

Το γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
  Χτίστηκε κατά την Ρωμαϊκή εποχή  για να γεφυρώσει τον ποταμό Τσρνα (Crna ή Cherna).

  Θεωρείται ότι μερικές φορές περνούσε από εδώ η Εγνατία Οδός.

  Σήμερα, ακριβώς δίπλα στην παλιά γέφυρα υπάρχει μια νεόκτιστη τσιμεντένια, που αντικατέστησε την παλιά.


 

Μπροστά στο γεφύρι.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 Πρόκειται για σπουδαία, ρωμαϊκής περιόδου γέφυρα, με καλντεριμωτή και ελαφρώς ανηφορική επιφάνεια διάβασης, στηθαία, τέσσερα καταβιβασμένα τόξα με τρία ανακουφιστικά παράθυρα και δύο σειρές από θολίτες στα τόξα του.


 

               Η επιφάνεια διάβασης.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

  Ο ντόπιος φίλος Nusret Latifi μας δίνει χρήσιμες πληροφορίες για το γεφύρι αυτό: «Γεια σας. Είμαστε εδώ με τον Κύριο Χαμάκο επισκεπτόμενοι μια άλλη γέφυρα, παλιά. Βρίσκεται στο χωριό Bucin (Μπουτσίν) κοντά στην πόλη Prilep (Πρίλεπ), στη Βόρεια Μακεδονία. Οι πληροφορίες που έχουμε γι’ αυτό το γεφύρι είναι ότι χτίστηκε την ρωμαϊκή περίοδο, είναι παλιό, έχει τέσσερα τόξα και τρία παράθυρα. Δεν έχουμε περισσότερες πληροφορίες για το γεφύρι αυτό. Ας ευχαριστηθούμε τη θέα του. Ευχαριστώ.» 

Οι φθορές στα στηθαία. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.  

 
Με τον φίλο Nusret Latifi στο γεφύρι. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 


Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026

Ponte Santangelo-Roma. Italy. Γεφύρι Σαντ Άντζελο-Ρώμη. Ιταλία.

  Είναι μια σπουδαία, φημισμένη και ιστορική πεζογέφυρα της Ρώμης που γεφυρώνει τον Τίβερη και που η κατασκευή της τελείωσε το 134 μ.χ. από τον αυτοκράτορα Αδριανό.

  Συνδέει το κέντρο της πόλης με το Καστέλ Σαντ Άντζελο, το μαυσωλείο του Αδριανού και είναι στολισμένη με δέκα εντυπωσιακά αγάλματα Αγγέλων από το 1688 ενώ στις δύο άκρες του υπάρχουν αγάλματα των Αγίων Πέτρου και Παύλου, στη θέση πύργων που υπήρχαν παλιά.

Η γέφυρα από ανάντη. Φώτο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

  Αποτελείται από πέντε ημικυκλικά τόξα εκ των οποίων τα τρία μεσαία είναι ρωμαϊκής εποχής, στηθαία, η επίπεδη επιφάνεια διάβασης είναι στρωμένη με μαρμάρινες πλάκες, προβόλους και βλέπει προς το Καστέλ Σαντ Άντζελο και το Βατικανό και είναι αποκλειστικά για πεζούς.

  Είναι σημείο αναφοράς της Ρώμης και από τα πιο φημισμένα και φωτογραφημένα σημεία της Ιταλικής πρωτεύουσας.

Τα αγάλματα των Αγγέλων πάνω στη γέφυρα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Λέγεται ακόμα και Pons Aelius (Γέφυρα Αίλιου) ή Ponte di Castello (Γέφυρα του Κάστρου) ή Pons Hadriani (Γέφυρα Αδριανού).

  Το 1300 από τον Πάπα Βονιφάτιο Η΄έγιναν κάποιες ρυθμίσεις για να εξυπηρετείται το πλήθος των προσκυνητών στο Βατικανό.

  Το 1882 μετά από κάποιες αλλαγές η γέφυρα πήρε τη σημερινή της μορφή.


  Ο ντόπιος και φίλος Salvatore Finizio μας λέει για το γεφύρι αυτό:

  "Είναι μια από τις φημισμένες γέφυρες στη Ρώμη. Χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Αδριανό το 134 μ.χ. για να ενώσει την παλιά πόλη με το κάστρο Σαντ Άντζελο. Στην παλιά της μορφή από το 1669 και από τον Λορέντζο Μπερνίνι υπάρχουν πάνω της αγάλματα Αγγέλων. Συνδέει την παλιά πόλη με το κάστρο Σαντ Άντζελο και το Βατικανό". 


 

Μπροστά στη γέφυρα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.