Βρίσκεται επί του χειμάρρου Κάκκαβου που διασχίζει τη Δημητσάνα, πρωτεύουσα του δήμου Γορτυνίας του νομού Αρκαδίας, στην είσοδό της και λίγο πιο κάτω χύνεται στον Λούσιο, έχει τρεις καμάρες και το συναντάμε στην είσοδο της κωμόπολης, ερχόμενοι από Καρκαλού, κάτω ακριβώς από το μεγάλο μονότοξο γεφύρι της Δημητσάνας.
| Τρίτοξο γεφύρι Μάκρη και η βρύση του Κουρή από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. |
Η επιφάνεια διάβασης είναι επίπεδη και η μεσαία καμάρα, σε σχέση με τις άλλες δύο μικρότερες, έχει δύο σειρές θολίτες και σαν έτος κατασκευής του θεωρείται το 1851 αγνώστου πρωτομάστορα.
Είχε στηθαία, πλάτους 0,40 μ. που τώρα είναι κατεστραμμένα και ίχνη τους υπάρχουν στην από ανάντη πλευρά του γεφυριού. Ίσως παρασύρθηκαν από κάποιο δυνατό κατέβασμα του χειμάρρου και δεν επισκευάστηκαν ξανά ή ακόμη ίσως έγιναν αντικείμενο κλοπής για χρήση τους σαν υλικά οικοδομών.
| Από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. |
Η ιστορική Δημητσάνα ( εκεί που η γη σκίζεται για να περάσει το ποτάμι) σκαρφαλωμένη σε υψόμετρο 950 μέτρων, γνωστή ήδη από τον 10ο αιώνα, είναι χτισμένη πάνω στην ομηρική Τεύθιδα ( Τεύθις, αρκαδική πόλη που πήρε μέρος στον τρωϊκό πόλεμο αλλά και στον εποικισμό της Μεγαλόπολης). Είναι διατηρητέος οικισμός και γεμάτος μνήμες, ιστορία και μύθους. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε δύο αντικριστούς λόφους, πάνω από το φαράγγι του Λούσιου ποταμού. Αποτελεί από μόνη της ένα ζωντανό πέτρινο μουσείο παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, μια αρχόντισσα με τα σοκάκια της, τις νεροτριβές, τα γεφύρια, τα μοναστήρια και τα κάθε λογής κειμήλια, τη βιβλιοθήκη της με τα σπάνια έγγραφα, τους μπαρουτόμυλους. Το φυσικό κάλος της είναι απαράμιλλο και δεν είναι τυχαίο ότι το κάλος αυτό έχει εμπνεύσει το μύθο του ιερού λουτρού του Δία στον ποταμό, που εξ αιτίας αυτού ονομάστηκε Λούσιος ( εκεί που λουζόταν ο Δίας). Η Δημητσάνα με τους 14 μπαρουτόμυλους ονομάστηκε δίκαια “μπαρουταποθήκη του Έθνους” και η συμβολή της στον αγώνα του '21ήταν ασύγκριτη.
Η επίπεδη επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
Το γεφύρι, όπως αναφέρθηκε, βρίσκεται στην είσοδο της Δημητσάνας από Καρκαλού, μεταξύ του γκρεμισμένου χανιού Πάπαρη και της βρύσης Κουρή. Πάνω και δίπλα της περνάει ο δημόσιος δρόμος.
Στην κατάντη πλευρά του γεφυριού υπάρχει εντειχισμένη πλάκα με την επιγραφή:
“ΤΩ Χ. ΑΘ. ΜΑΚΡΗ / Η ΠΑΤΡΙΣ/ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΣΑ/1851”
Λίγα μέτρα μακρυά του βρίσκεται η βρύση του Κουρή, που όπως μας λέει μια επιγραφή πάνω της “ωκοδομήθη επιμέλεια του Δημάρχου Ευθυμίου Κουρή το έτος 1871”.
Πρόσφατα, το Φθινόπωρο του 2019, πραγματοποιήθηκε μία μελέτη συντήρησης και ανάδειξης του τρικάμαρου αυτού γεφυριού και της παλιάς οδού της Τοπικής Κοινότητας Δημητσάνας. Η μελέτη αυτή έχει παραληφθεί από το δήμο Γορτυνίας και είναι έτοιμη για ένταξη στο κατάλληλο συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, με προϋπολογισμό 1.050,127,27 ευρώ. Μία άλλη αξιαίπενη προσπάθεια πολιτιστικής ανάδειξης ενός μνημείου.
Από ανάντη.
Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
Παραθέτουμε εδώ μια σημαντική μαρτυρία του Νίκου Κουγιούφα, από το διπλανό ιστορικό και αυτό χωριό Ζάτουνα, χαρακτηριστική της πρώην και της μελλοντικής ιστορίας του γεφυριού. «Βλέπουμε ένα αξιοθαύμαστο ανθρώπινο έργο. Βρίσκεται στην είσοδο μιας ιστορικής πόλης που λέγεται με κεφαλαία γράμματα ΔΗΜΗΤΣΑΝΑ. Πριν από το 1911, καθώς με πληροφόρησε ο Σπύρος Σεργόπουλος αείμνηστος ξεναγός της Δημητσάνας και φίλος του πατέρα μου Χρόνη Κουγιούφα, από εδώ περνούσαν άνθρωποι, άλογα, μουλάρια, γαϊδούρια, γιδοπρόβατα, επισκέπτες. Κάτω από το γεφύρι περνούν όταν βρέχει καταρρακτωδώς τα ορμητικά θολά νερά του αγριεμένου χείμαρρου Κάκκαβου. Τόνοι ορμητικών νερών ορμούσαν και θολές κατεβασιές από το ΔΡΥΜΟΝΑ φοβέριζαν τα θεμέλια του γεφυριού να τα πάρουν, να το γκρεμίσουν για να χαθεί. Άντεξε το γεφύρι, είναι καλά θεμελιωμένο. Πολλά τσεκούρια το κόβουν. Το πιο επικίνδυνο η αδιαφορία των αρμοδίων για τη συντήρηση ιστορικών μνημείων. Φωνάζει ο Κάκκαβος θα το γκρεμίσω. Οι αρμόδιες υπηρεσίες αλούθε τηράνε. Τρύπα χάσκει στα κλειδιά του γεφυριού. Ξεπλύθηκαν οι λάσπες που κρατούσαν ενωμένες τις πέτρες. Κρατάει ακόμα. Το πρώτο ιστορικό γεφύρι της αμαξιτής οδού Τρίπολης-Δημητσάνας-Ζάτουνας κλπ. χωριών της Γορτυνίας. Δυστυχώς είναι έτοιμο να καταρρεύσει, καταδικασμένο και αναξιοποίητο στην είσοδο της πόλης! Θα μπορούσε να αποτελεί τη βιτρίνα της, εάν υπήρχε συντονισμένο ενδιαφέρον των τοπικών φορέων αλλά και της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης».
| Τα δύο γεφύρια στην είσοδο της Δημητσάνας. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. |
Οι διαστάσεις του είναι:
Άνοιγμα μεγάλης καμάρας: 6,90 μ.
Ύψος μεγάλης καμάρας: 5,70 μ.
Άνοιγμα αριστερής καμάρας από ανάντη: 3,80 μ.
Ύψος: 2 μ.
Άνοιγμα δεξιάς καμάρας από ανάντη: 3,40.
Ύψος: 3,15 μ.
Πλάτος γεφυριού: 3,90 μ.
Μήκος γεφυριού: 28 μ.
Είναι σε άσχημη κατάσταση και απαιτούνται εξειδικευμένες επισκευές και συντηρήσεις από ειδικούς για να αποφευχθούν άσχημες καταστάσεις.
Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: