Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Τρίτη 26 Μαΐου 2026

Γεφύρι Στέρνας Μεσσηνίας.

   Βρίσκεται μέσα στο ομώνυμο χωριό (Δ.Δ Στέρνας) του δήμου Μεσσήνης και συνδέει τα χωριά της Μεσσήνης και Ιθώμης με την Τριφυλία.

  Χτίστηκε το 1924 ή το 1926, επί του ρέματος Λογιώτη που έχει τις πηγές του στα Κοντοβούνια, διασχίζει το χωριό και χύνεται στο Βελίκα λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω και ο οποίος εκβάλλει στον Μεσσηνιακό κόλπο. 

Από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

  Συνέδεε και συνδέει τα χωριά Μεσσήνης και Ιθώμης με την Τριφυλία και είναι μονότοξο, σε καλή κατάσταση, καλυμμένο με την άσφαλτο του δημοσίου δρόμου, με στηθαία, ελαφρώς ανηφορική επιφάνεια διάβασης, μια σειρά θολίτες και ημικυκλικό.


 

Γκραβούρα του γεφυριού.

 

  Χτίστηκε με χρήματα του τότε προέδρου της κοινότητας Στέρνας Χούλιαρη, ο οποίος χρεοκοπώντας από το βάρος των εξόδων του γεφυριού, αναγκάστηκε να πουλήσει την περιουσία του για να εξοφλήσει τους μαστόρους. Ήταν ο πρώτος που έφερε την καλλιέργεια της σταφίδας στην περιοχή από την Ζάκυνθο.

 


 

 

 Το τόξο.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

 

 

Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας: 12,60 μ.

                       Ύψος: 7,80 μ.

                       Πλάτος: 5 μ.

                       Μήκος: 35 μ.

                      Ύψος στηθαίου: 0,80 μ.

Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:


 

Τρίτη 19 Μαΐου 2026

Γέφυρα Τερζί – Ura e Terzive – Tailors bridge. Gjakove – Kosovo.

    Η Γέφυρα Τέρζι ή Γέφυρα Τερζί (αλβανικά: Ura e Terzive, σερβικά: Терзијски мост / Terzijski most, τουρκικά: Terzi Köprüsü), γνωστή και ως Γέφυρα Ραφτών, βρίσκεται κοντά στο χωριό Μπιστάζιν (Bishtazhin), κοντά στη Τζάκοβα Gjakove), στο Κόσοβο και γεφυρώνει τον ποταμό Ερένικ (Erenic).

Η γέφυρα από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

   Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής στο Κόσοβο και χτίστηκε πάνω από τον ποταμό Ερένικ, πιθανώς στα τέλη του 15ου αιώνα και τροποποιήθηκε ως προς την αρχική της μορφή τον 18ο αιώνα.

Είναι ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα της συντεχνίας των Ραφτών από τη Τζάκοβα, από την οποία πήρε το όνομά της.

Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

   Σημαντική ανακατασκευή και αποκατάσταση ως προς την αρχική της εμφάνιση πραγματοποιήθηκε από το 1982 έως το 1984.

   Πρόκειται για μια από τις σπουδαιότερες, σημαντικότερες και ιστορικότερες γέφυρες των Βαλκανίων με στηθαία, υπερβολικά μεγάλους προβόλους για τη μείωση της ροής του νερού του ποταμού σε περιόδους μεγάλων κατεβασμάτων, καλντεριμωτή και με πολλαπλές κλήσεις επιφάνεια διάβασης και δύο σειρές θολίτες για τα τόξα και τα ανακουφιστικά παράθυρα.

 

Οι κεντρικές καμάρες πάνω από τον ποταμό Ερένικ. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

   Σήμερα, η γέφυρα βρίσκεται υπό την προστασία της Δημοκρατίας του Κοσόβου και αρχικά ανακηρύχθηκε Μνημείο Πολιτισμού Εξαιρετικής Σημασίας το 1990 εντός της Σερβίας.

   Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς χτίστηκε η γέφυρα, αλλά πιστεύεται ότι ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η γέφυρα είχε ανεγερθεί σε μια μεσαιωνική διαδρομή, η οποία συνέδεε τη Τζάκοβα (Gjakove))  με το Πρίζρεν (Prizren) και ότι αργότερα επεκτάθηκε σαν αποτέλεσμα των αλλαγών στη ροή του ποταμού.


 

 Λεπτομέρεια προβόλου. 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

  Τον 18ο αιώνα υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις, οι οποίες της έδωσαν τη σημερινή της εμφάνιση.

  Η κατασκευή της  χρηματοδοτήθηκε  από τη συντεχνία Τερζίζσκι  (ραφτών) από τη Τζάκοβα, όπως επιβεβαιώνεται από μια επιγραφή σκαλισμένη στα τουρκικά.

  Η γέφυρα χτίστηκε με τις χαρακτηριστικές ντόπιες  πέτρες, σε σκούρο γκρι και απόχρωση ώχρας.

   Το μήκος της υπερβαίνει τα 190 μέτρα (620 πόδια), με το πλάτος του οδοστρώματος αρχικά να ξεπερνά τα 3,5 μέτρα (11 πόδια). Η γέφυρα αποτελείται από 11 ημικυκλικές καμάρες, μεταξύ των οποίων υπάρχουν οχτώ ανακουφιστικά παράθυρα.

Με τον Nusret Latifi. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

   Ο φίλος Nusret Latifi, από τη Βόρεια Μακεδονία, συνοδοιπόρος στην καταγραφή των σπουδαιοτέρων γεφυριών σε Αλβανία, Κόσοβο και Βόρεια Μακεδονία και γνώστης της περιοχής, μας λέει για το σπουδαίο αυτό γεφύρι: 


                                                                     

                                                                   Πάνω στο γεφύρι.

                                                       Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.                                                

 

  «Γεια σας. Είμαστε εδώ επισκεπτόμενοι μια άλλη όμορφη γέφυρα στο Κόσοβο, κοντά στην πόλη Τζακόβα. Η γέφυρα λέγεται επίσης Multi arcs bridge – γέφυρα με πολλές καμάρες,  γιατί έχει 11 τόξα και 8 παράθυρα. Το μήκος της είναι 190 μέτρα και το πλάτος της γύρω στα 4. Χτίστηκε στο τέλος του 15ου αιώνα από τους Οθωμανούς και συνέδεε την πόλη της Τζακόβα με την πόλη του Πρίζρεν. Αυτά είναι αυτά που γνωρίζουμε τώρα για τη γέφυρα αυτή. Ας την δούμε τώρα.»

 


Τρίτη 12 Μαΐου 2026

Γεφύρι Ντουράκου. Τσακώνα. Μεσσηνία.

   Βρίσκεται επί του Δερβενορέματος ή ρέμα Ντουράκου που χύνεται στον Τζαμή, στο 57ο χιλιόμετρο Τρίπολης-Καλαμάτας, στην περιοχή της Τσακώνας και έχει επεκταθεί, από κατάντη, με τσιμέντο για να καλύψει τις ανάγκες της νέας χάραξης του δρόμου.

   Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό δίτοξο γεφύρι, κοντά στο τοπικό διαμέρισμα Αλλαγής του δήμου Οιχαλίας,  που έχει υποστεί εκτεταμένες ακαλαίσθητες τσιμεντένιες παρεμβάσεις, κυρίως στις βάσεις των βάθρων του και τις καμάρες, και μεταλλικές προσθήκες στην επιφάνεια διάβασής του, σε βαθμό που αλλοιώνουν κατά πολύ την αρχική του φυσιογνωμία.

Το γεφύρι από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
  

Τα τόξα του είναι καταβιβασμένα, έχει έναν κεντρικό κυκλικό πρόβολο για τη μείωση της έντασης του νερού σε περιόδους μεγάλων κατεβασμάτων, επίπεδη επιφάνεια διάβασης και μια σειρά καλοπελεκημένους θολίτες στα στεφάνια των τόξων του. 


 Το τύμπανο.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

  Είναι καλυμμένο από άσφαλτο και τσιμέντο και πάνω του περνάει ο παλιός δημόσιος δρόμος Τρίπολης-Τσακώνας-Καλαμάτας.

 


 

 

Οι μεταλλικές προσθήκες.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

 

 


 

 

Οι τσιμεντένιες προσθήκες κάτω και ο πρόβολος.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 


 

 

 Τα γεφύρια του δρόμου Φαναίτη-Δερβένι-Τσακώνα.

 

 

 Οι διαστάσεις του είναι:

              Άνοιγμα τόξων: 14 μ.

              Ύψος: Α' τόξο 6,80 μ.  Β' τόξο 7,20 μ.     (από ανάντη)                    

               Πλάτος: 7 μ.

               Μήκος: 36 μ.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:  


 

 

Δευτέρα 4 Μαΐου 2026

Γεφυράκι στην Άνω Λάμπαινα Μεσσηνίας.

  Πρόκειται για ένα μικρό γεφυράκι χτισμένο στην Άνω Λάμπαινα και στη θέση “Παλιά βρύση”, λόγω της ύπαρξης εκεί της ομώνυμης βρύσης του χωριού.

  Κατά μαρτυρίες των ντόπιων είναι χτισμένο επί τουρκοκρατίας και έχει μια σειρά κακοπελεκημένους θολίτες, επίπεδη επιφάνεια διάβασης και είναι καταβιβασμένο.

  Έχει επεκταθεί με τσιμεντένια προσθήκη και είναι καλυμμένο με τσιμέντο ενώ το ρέμα που είναι χτισμένο χύνεται στον ποταμό Βαλύρα.

Το γεφυράκι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Ο ντόπιος Παναγιώτης Καλογερόπουλος μας λέει σχετικά:

  "Παναγιώτης Καλογερόπουλος, Άνω Λάμπαινα. Η βρύση είναι επί τουρκοκρατίας, όπως μου 'χουν πει οι παλιότεροι που είχανε...πιο μπροστά...και το γεφύρι αυτό τότε, το γεφυράκι, αυτό το μικρό είναι από τότε που έγινε η βρύση, γιατί χωρίς τη βρύση γιοφύρι...έπρεπε να γίνει το γεφύρι για να περάσουν από κει...λοιπόν...η περιοχή λέγεται βρύση της Άνω Λάμπαινας. Το γεφύρι πρέπει να 'γινε τότε που έγινε και η βρύση, γιατί πως θα περνάγανε εδώ. Έχω γεννηθεί ο 1925 κι εδώ ήταν δύο            αράδες...οργιές ...και πηδάγαν τα πεζούλια, είχε πεζουλάκι το γεφύρι και από δω κι από κει και οι γυναίκες τινάζαν τις στάχτες από κει...και πηδάγαμε πάνω στις στάχτες εκεί...ήμουν πιτσιρικάς σου λέω...άρα είναι από πολλά, πάρα πολλά χρόνια μπροστά...και ο πλάτανος αυτός πρέπει να είναι 150-200 χρόνια".


 

 Η "Παλιά Βρύση".

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 


  Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας:  2,10 μ

                       Ύψος: 1 μ

                       Πλάτος:  3 μ

                       Μήκος:  5,30 μ

                       Πλάτος καμαρολιθιού:  0,30 μ

Το τόξο και οι θολίτες. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 
Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: