Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Τετάρτη 13 Απριλίου 2022

Βαλτσιώτικη καμάρα

    Πανέμορφο μονότοξο γεφύρι, σε μια όμορφη και σχετικά αθέατη τοποθεσία, χτισμένο

Βαλτσιώτικη καμάρα από ανάντη. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)

με γκρίζα  ντόπια πέτρα, χωρίς προβόλους, αλλά με δυο σειρές θολίτες, εκ των οποίων από ανάντη και δεξιά η πρώτη σειρά στη βάση του βάθρου έχει γκρεμιστεί με κίνδυνο πλήρους κατάρρευσης του γεφυριού. Δεν έχει στηθαία και η επιφάνεια διάβασής του είναι επίπεδη.

   Από τους ντόπιους λέγεται Βαλτετσιώτικη Καμάρα, γιατί το λαγκάδι που αυτή γεφυρώνει (Βαλτσιώτικο λαγκάδι) έρχεται από την περιοχή του χωριού Βάλτσα.

Ανήκει στα γεωγραφικά όρια του τοπικού διαμερίσματος Πλατανιώτισσας του δήμου Καλαβρύτων.

   Το Βαλτσιώτικο λαγκάδι μετά από μια απόσταση περίπου 200 μέτρων χύνεται στον Κερυνίτη ποταμό.

   Το γεφύρι βρίσκεται πάνω στον παλιό δρόμο (μονοπάτι) Καλαβρύτων-Αιγίου, που η σημασία του εκείνα τα χρόνια ήταν σημαντική  για τις αγροτικές, ποιμενικές,  ανταλλακτικές  και εμπορικές εργασίες των ντόπιων αλλά και την κάλυψη των αναγκών των περιηγητών και των επισκεπτών.

 

                                      Η επιφάνεια διάβασης. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.)

 

                              Οι ζημιές δεξιά κάτω στο στεφάνι. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου).

                                                   Οι διαστάσεις του είναι:

Άνοιγμα καμάρας: 7,50 μ.

Ύψος: 5 μ.

Πλάτος: 3,35 μ.

Μήκος:  14,20 μ.

                                 Έτσι περνούσαν παλιότερα. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου).

Δείτε το παρακάτω video για την Βαλτσιώτικη καμάρα:


 

 

 

 

Δευτέρα 14 Μαρτίου 2022

Γεφύρι Σμέρνας. Ζαχάρω Ηλείας.

   Πρόκειται για ένα μονότοξο, ημικυκλικό γεφύρι, με μια σειρά θολίτες, χωρίς στηθαία και επίπεδη επιφάνεια διάβασης, κάτω από το χωριό Σμέρνα του δήμου Ζαχάρως και σε απόσταση 4 χιλιομέτρων απ’ αυτό, που γεφυρώνει το Σμερνέϊκο ποτάμι.

                       Το γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση αφού το στεφάνι του από ανάντη έχει αποκολληθεί και επιπλέον το αριστερό βάθρο αλλά και το τόξο από ανάντη έχει υποστεί ρωγμές με κίνδυνο κατάρρευσής του από κάποιο δυνατό κατέβασμα του ρέματος, που μαζεύει όλα τα νερά από την λεκάνη της περιοχής. Απαιτείται άμεση επισκευή με την ευθύνη ειδικών.


Οι ζημιές από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

  Ένωνε το χωριό με τα χωράφια των ντόπιων που βρίσκονται πιο κάτω προς την περιοχή της Ζαχάρως, όπως επίσης και με την ίδια την κωμόπολη.

   Κατά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 η περιοχή κάηκε ολοσχερώς καυ υπήρξαν και αρκετά θύματα στην ευρύτερη περιοχή.

  Πάνω ακριβώς από το στεφάνι υπάρχει μια σειρά από λίθους που προεξέχει κατά 3 πόντους και καλύπτει όλη την επιφάνεια του γεφυριού.

 

Το κλειδί. Λεπτομέρεια. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

  Δίπλα του ακριβώς είναι το καινούργιο τσιμεντένιο γεφύρι που ενώνει τη Σμέρνα με τη Μάκιστο και τα άλλα χωριά της περιοχής.

  Άγνωστος ο πρωτομάστορας όπως και ο ακριβής χρόνος κατασκευής του. Πιθανολογείται ότι χτίστηκε από λαγκαδινούς μαστόρους στα μέσα του 19ου αιώνα. Αυτό συμπεραίνεται από το ότι το παρόμοιο γεφύρι που βρίσκεται μέσα στη Ζαχάρω επί του ποταμού Άνυγρου, που κατά μαρτυρίες των ντόπιων χτίστηκε περίπου το 1850 από λαγκαδινούς μαστόρους.


 Η ζημιά στο αριστερό βάθρο και το τόξο από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 Ο Φώτης Βλάχος, από το διπλανό χωριό Μάκιστος, πρόεδρος του συλλόγου Μακισταίων Ολυμπίας και εκδότης της τοπικής εφημερίδας Μακιστία,  μας λέει για το γεφύρι:

   «Το γεφύρι αυτό ενώνει (σ.γρ. ένωνε) τη Σμέρνα με τη Ζαχάρω. Ήτανε ο πιο παλιός δρόμος, ο μοναδικός δρόμος που υπήρχε τότε, δεν υπήρχε άλλος, και...πότε χτίστηκε? Άγνωστο. Οι παππούδες μας εδώ και 100 χρονών δεν γνωρίζουν πότε χτίστηκε το γεφύρι αυτό. Εκτιμούμε ότι είναι πολύ παλιότερο. Η αρχιτεκτονική του είναι απ’ ότι φαίνεται είναι όμοια με τις άλλες, των άλλων γεφυριών που έχουμε επισκεφτεί αλλά από τη μια πλευρά, όπως βλέπετε και εσείς, είναι έτοιμο να γκρεμιστεί. Ελπίζουμε να ενδιαφερθεί κάποιος για αυτή την υπόθεση. 

               Η ζημιά στο δεξιό βάθρο από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Ήταν ο παλιός δρόμος, όπου ο κόσμος πήγαινε με τα πόδια. Σε κάποια στιγμή που έγινε αυτοκινητόδρομος άλλαξε θέση και λίγο πιο κάτω και μετά τελείως, αρκετά μακρύτερα και πλέον η προσέγγιση της Σμέρνας γίνεται από το Δυτικό μέρος ενώ τώρα μέσω του γεφυριού ήταν από το Νότιο μέρος, η προσέγγιση του χωριού. Δυστυχώς, παρ’ ότι έχουμε ρωτήσει παλαιούς ανθρώπους, γέροντες, κανείς δεν γνωρίζει τίποτα γι’ αυτό το γεφύρι, πότε χτίστηκε και από ποιους. 

 

Το χωριό Σμέρνα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

Ο τόπος με τις μεγάλες πυρκαγιές είχε καεί όλος. Όλος. Είναι μέσα στο πανέμορφο δάσος της Σμέρνας μέχρι τη Μάκιστο, όλη αυτή η πλευρά του Λαπίθα, η οποία ήτανε γεμάτη με πουρνάρια και αριές, ένα φοβερό δάσος, μοναδικό δάσος, κάηκε ολοσχερώς το 2007. Σημειώνεται ότι εδώ στη Σμέρνα είναι το μοναστήρι της Παναγιάς, που γιορτάζει στις 15 Αυγούστου και που είναι πάρα πολύ σημαντικός θρησκευτικός χώρος και που πλήθος κόσμου έρχεται εδώ και σαφώς ερχόταν και τότε απ’ αυτό το δρόμο, απ’ αυτό το γεφύρι γιατί δεν υπήρχε άλλο. Οι καλλιέργειες των ανθρώπων αυτών (σ γρ. από τη Σμέρνα) είναι από δω και κάτω. Σχεδόν μέχρι τη Ζαχάρω. 


 Το γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Καλλιεργούσαν τα πάντα. Σιτηρά, αμπέλια, σταφίδες, τα πάντα είχανε. Δίπλα του ακριβώς είναι το καινούργιο τσιμεντένιο γεφύρι που ενώνει τη Σμέρνα με τη Μάκιστο και τα άλλα χωριά της περιοχής».

 Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας: 4 μ.

                       Ύψος: 3.35 μ.

                       Πλάτος: 3,80 μ.

                       Μήκος: 10 μ.

                       Μήκος  καμαρολιθιού: 0,45 μ.

Δείτε το παρακάτω video για το γεφύρι στη Σμέρνα: 


 

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2022

Τρία γεφύρια στα Σκόπια. Rimski most - Ρωμαϊκή γέφυρα στην Bogomila. Top Kupri στο Tetovo. Τετράτοξη γέφυρα στο Veles.

Rimski most – Ρωμαϊκή γέφυρα στην Bogomila.

Την συναντάμε στο χωριό Bogomila, 50 χιλιόμετρα περίπου από την πόλη Veles.

Η γέφυρα από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

   Μονότοξο, ημικυκλικό, πολύ παλιό, οι ντόπιοι λένε ότι χτίστηκε κατά την ρωμαϊκή περίοδο, με μια σειρά θολίτες, ανηφορική επιφάνεια διάβασης στρωμένη με τσιμέντο και άσφαλτο, που γεφυρώνει τον ποταμό Bacuna, λίγο πριν την είσοδο στο χωριό Bogomila.

Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

   Το ποτάμι Bacuna έρχεται από το βουνό Solunska glava (Κεφάλι της Θεσσαλονίκης), γιατί, λένε, από την κορυφή του αν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή μπορείς να δεις την Θεσσαλονίκη.

Παραδοσιακό σπίτι στην Bogomila. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

Τα βάθρα του πατάνε σε πέτρινο έδαφος και έχουν ενισχυθεί με τσιμέντο.


 

 Top KupriTetovo

Βρίσκεται στο κέντρο του Τetovo, δεύτερης πόλης σε πληθυσμό και σημασία των Σκοπίων και γεφυρώνει τον ποταμό Pena (Pena repa), που διασχίζει την πόλη.

 Είναι χτισμένο κατά την οθωμανική περίοδο, 500-600 χρόνια πριν και δεν γνωρίζουμε τον κατασκευαστή του.

 


 Το γεφύρι στο Tetovo από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Είναι ένα πανέμορφο, ημικυκλικό, μονότοξο γεφύρι, με μια σειρά θολίτες, ελαφρώς ανηφορική και στρωμένη με άσφαλτο επιφάνεια διάβασης, στηθαία και ανοιχτό για πεζούς και οχήματα.


 

 

Το γεφύρι στο Tetovo.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 

 

 

Υπήρχαν δύο ακόμη γεφύρια επί του ποταμού, λίγο πιο πάνω, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχουν πια, γκρεμίστηκαν.


 

Λίγα μέτρα πιο πάνω, υπάρχει το πολύχρωμο Τζαμί του Πασά, φημισμένο στην περιοχή και τα Βαλκάνια.

 

 


Το τζαμί του Πασά. Φώτο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.




Τρίτοξο γεφύρι στο Veles

Το γεφύρι από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Τρίτοξο, λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη Veles, με μια επιπλέον μικρότερη καμάρα που χρησίμευε για δρόμο δεξιά από ανάντη αλλά και για ανακουφιστικό παράθυρο, καταβιβασμένες καμάρες, μια σειρά μεγάλους και καλά πελεκημένους θολίτες και επίπεδη επιφάνεια διάβασης που πάνω της περνά ο δημόσιος δρόμος από Veles για Bogomila.


 

 
 
 Το γεφύρι στο Veles. 
Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.






  
Γεφυρώνει τον ποταμό Bacuna, που μέσα στην πόλη του Veles ενώνεται με τον Βαρδάρη.


 

 

Η επιφάνεια διάβασης.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 

 

 

Τα στηθαία είναι νεώτερη τσιμεντένια προσθήκη.

Δείτε τα παρακάτω videos για τα γεφύρια: