Γεφύρι της Παλιοκατούνας. Δρυμός Καλαβρύτων.

    Βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Άνω και Κάτω Δρυμός του δήμου Καλαβρύτων γεφυρώνοντας τον ποταμό Κλείτορα στη θέση «Πόρος». Οι ντόπιοι το λένε ¨Στο πέτρινο γεφύρι».

  Αποτελεί κομμάτι του δημοσίου δρόμου που συνδέει τα χωριά της περιοχής με την Κλειτορία (Μαζέϊκα), την Δάφνη (Στρέζοβα) και τον επαρχιακό δρόμο «111», προς Τρίπολη και Πάτρα.

Το γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Έχει γίνει επέκτασή του με τσιμέντο κατά 0,50 μέτρα και στις δύο πλευρές του  για να καλύψει τις συγκοινωνιακές ανάγκες της περιοχής, πριν περίπου 30 χρόνια με μαστόρους από το χωριό Πλανητέρο και έχει καλυφθεί επίσης με στρώμα ασφάλτου καλείπτοντάς το σε όλη του την επιφάνεια. Στα πλαϊνά του έχουν τοποθετηθεί μεταλλικά στηθαία για την προφύλαξη ανθρώπων και ζώων.

 

Η επιφάνεια διάβασης.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 Κατά μαρτυρίες των ντόπιων χτίστηκε το 1890 από τους φημισμένους Λαγκαδινούς μαστόρους της πέτρας, οι οποίοι έχουν χτίσει και πολλά σπίτια στον Κάτω Δρυμό όπως μαρτυρούν οι γεροντότεροι κάτοικοι του χωριού, με τα γαϊδουράκια τους και τα μπουλούκια τους.

  Πρόκειται για ένα πανέμορφο και εντυπωσιακό γεφύρι, σε μια όμορφη και γεμάτη πλατάνια και άλλη βλάστηση περιοχή με επίπεδη επιφάνεια διάβασης, καταβιβασμένο τόξο, μεγάλους και σε μια σειρά καλοπελεκημένους θολίτες και κλειδί που προεξέχει.

 

Το κλειδί. Λεπτομέρεια.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 Οι διαστάσεις του είναι:

               Άνοιγμα καμάρας: 8,50 μ

    Ύψος: 3 μ. καθαρό

Πλάτος: 3,50 μ.

  Μήκος:  37,50 μ.

                      Μήκος καμαρολιθιού: 0,55 μ.

 Μία μαρτυρία ενός ντόπιου, από τον Κάτω Δρυμό, μας δείνει χρήσιμες πληροφορίες για το γεφύρι και την περιοχή του.

«Είμαστε στη θέση Πόρος. Το γεφύρι αυτό έχει κατασκευαστεί το 1890. Και όταν έγινε ο αναδασμός εκάνανε εκκαθάριση του ποταμού που κατεβαίνει στην Κλειτορία, που βγαίνει στην Κλειτορία και αυτό εβάθυνε με αποτέλεσμα τώρα να κινδυνεύουνε τα πόδια του γεφυριού να βγούνε στον αέρα και να μας γκρεμιστεί και πρέπει να αυτοσυντηρηθεί, να γίνει μια κοιτόστρωση από μπροστά, να γίνει ένα πέδιλο κάτω, να γίνει μια μελέτη, να το αυτοσυντηρήσουμε και να μην καταστραφεί γιατί είναι ένα στολίδι για την περιοχή μας και ένα μοναδικό γεφύρι που εξυπηρετεί επάνω στον επαρχιακό δρόμο τρία χωριά.Μυγδαλιά, Πεύκο, Κάτω Δρυμό και Σκοτάνι και συνδέεται με την 111, Δάφνη, Πάος, για Πάτρα και για Τρίπολη. Αυτό (το ποτάμι) λέγεται Κλείτορας, ποταμός-χείμαρος Κλείτορας. Υπάρχουνε επάνω πέντε πηγές, έξι. Κρύα βρύση, Πρωτόρι, Λουμπίνι, Μαγγάνια, Πελεκανιά, Καστελόβρυση και Βασιλικό πηγάδι και Καρατζάς στον Κλείτορα. Αυτό βγαίνει στο Λάδωνα, συνδέεται με τον Αροάνιο. Έχει νερό όλο το χρόνο. Τα παλιά χρόνια έφτανε στο ύψος στα τρία μέτρα και φάρδος 5-6 μέτρα σε θεομηνίες και σε αυτά» (1).

  Η ονομασία Μοστίτσι προέρχεται από το Σλαβικό Μόστι (γέφυρα), όπως Μόσταρ στην Ερζεγοβίνη και οφείλεται σ' ένα παλιό πέτρινο γεφύρι, που υπήρχε στο χωριό. Είναι άγνωστο πότε και γιατί γκρεμίστηκε.

 Ο ποταμός Κλείτορας, φέρνει το όνομα της αρχαίας πόλης, πηγάζει από τα χωριά Μοστίτσι, Καστέλλι και Κλείτορας και έχοντας πορεία Δ.Α. χύνεται στον Αροάνιο ποταμό, κοντά στα Μαζέϊκα (Κλειτορία).

Το γεφύρι Χειμωνιάτικα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Σημειώσεις-βιβλιογραφία.

1.     Μαρτυρία του Βαγγέλη Νικολετόπουλου από τον Κάτω Δρυμό, της κοινότητας Δρυμού.

 

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: 

 

The arch-bridge in Gadabay-Azerbaijan

 Βρίσκεται στην περιοχή  Gadabay του Αζερμπαϊτζάν, κοντά στο χωριό Duzyurd και οι ντόπιοι την λένε Qanli Kopru (bloody bridge- «Αιματηρή Γέφυρα»).

 Ο λόγος που την αποκαλούν έτσι είναι επειδή συνέβη ένα θανατηφόρο τροχαίο, κατά το οποίο βαγόνια έπεσαν από τη γέφυρα σκοτώνοντας όλους τους ανθρώπους.

Η γέφυρα από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Αποτελούσε κομμάτι του πρώτου σιδηροδρόμου που χτίστηκαν μεταξύ 1879-1883 στο Νότιο Καύκασο και ήταν ο πρώτος σιδηρόδρομος στο Αζερμπαϊτζάν.

  Χτίστηκε από την Γερμανική εταιρεία των αδελφών Siemens για να συνδέσει σιδηροδρομικά, με γραμμή στενού εύρους, τις εγκαταστάσεις της εταιρείας χαλκού στην περιοχή. 

  Σήμερα, στο Gadabay υπάρχουν 23 τοξωτές γέφυρες σε διάφορα μήκη και πλάτη αυτής της διαδρομή και λίγες απ’ αυτές διατηρούν την αρχική τους  μορφή, ενώ οι περισσότερες βρίσκονται σε κακή κατάσταση. 

Η γέφυρα από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

  Οι τοξωτές αυτές γέφυρες ήταν κομμάτι του πρώτου σιδηροδρόμου, του Narrow Gauge-Line που κατασκευάστηκε μεταξύ 1879-1883  στο Νότιο Καύκασο.

  Πρόκειται για μια ωραία, στιβαρή τρενογέφυρα, χτισμένη με την Γερμανική ακρίβεια, σε μια πανέμορφη περιοχή, με έξι ημικυκλικά τόξα και με κάθετα τα πλαϊνά τους, μια σειρά θολίτες και επίπεδη επιφάνεια διάβασης, που χρειάζεται άμεση επισκευή και συντήρηση λόγω σημαντικών φθορών από την εγκατάλειψη, τον χρόνο και τις φθορές από τα καιρικά φαινόμενα.

  Είναι ένα σπουδαίο αρχιτεκτονικό μνημείο, που αφαιρέθηκαν οι ράγες και προστατεύεται από το κράτος. 

Τα τόξα και τα βάθρα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 

    Ο ντόπιος φίλος Turabi Aliyev μας λέει για το γεφύρι αυτό:

"Η τοξωτή γέφυρα στην περιοχή Gatabay είναι πασίγνωστη ως  Qanli Kopru, που μεταφράζεται σαν αιματηρή γέφυρα-bloody bridge. Ο λόγος που λέγεται έτσι είναι ένα δυστύχημα που στοίχισε τη ζωή στους επιβαίνοντες. Χτίστηκε από τους αδελφούς Siemens to 1879 σαν κομμάτι της σιδηροδρομικής γραμμής της περιοχής".

Με τους φίλους-συνοδούς Polad, Ebshan και Turabi. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:

 

Γκρεμισμένο γεφύρι στην Κέρτεζη Καλαβρύτων.

 Βρισκόταν κοντά σε αυτό του Λίθου και γκρεμίστηκε κατά  την περίοδο της κατοχής, όπως λέγεται, όταν πέρασε από άνω του ένα βόδι.   

Όπως διαβάζουμε «στην πλατεία που έχει δημιουργηθεί μπροστά στα Τσιρικέϊκα, δυτικά της μεγάλης γέφυρας και πριν αυτή επεκταθεί, υπήρχε πέτρινο γεφύρι μονότοξο. Το γεφύρι αυτό ήταν παλιό, κανείς δεν γνώριζε πότε είχε κατασκευαστεί. Το γεφύρι αυτό είχε παύσει να χρησιμοποιείται από τις αρχές του περασμένου αιώνα, ευθύς ως κατασκευάστηκε η προς ανατολάς αυτού γέφυρα, η οποία χρησιμοποιείται και σήμερα. Τα χαρακτηριστικά της νέας γέφυρας καλύφτηκαν μετά τη συνεχή της επέκταση προς δυσμάς. Το παλαιό πέτρινο γεφύρι κατέρρευσε στην κατοχή από τη διέλευση μεγάλου ζώου (βοδιού). Κατά την επέκταση της νέας γέφυρας προς δυσμάς ξηλώθηκαν τα ακρόβαθρα του παλαιού γεφυριού και καλύφθηκαν τα σημεία του με μπετόν. Έτσι εξαφανίστηκαν τα ίχνη του γεφυριού παντελώς. Το γεφύρι αυτό ήταν της μορφής αυτής.»  (1)

                              Το βιβλίο του Ανδρέα Χρυσ. Βορύλλα.

Τέτοιας μορφής ήταν το γεφύρι στην Κέρτεζη. (2)

 

Σημειώσεις-βιβλιογραφία

1. Από το βιβλίο του Ανδρέα Χρυσ. Βορύλλα.

2. Ομοίως.

Γέφυρα Ριάλτο-Venezia. Ponte di Rialto-Βενετία. Ιταλία.

 Η Γέφυρα του Ριάλτο (Ιταλικά: Ponte di Rialto, Βενετσιάνικα: Ponte de Rialto) είναι η παλαιότερη από τις τέσσερις γέφυρες που γεφυρώνουν το Μεγάλο Κανάλι (Canal Grande) στη Βενετία της Ιταλίας.

 Συνδέει τις περιοχές του Αγίου Μάρκου (San Marco) και  Σαν Πόλο (San Polo) και έχει ανακατασκευαστεί αρκετές φορές από την πρώτη της κατασκευή ως πλωτή γέφυρα το 1173.

 Σήμερα αποτελεί σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο στην πόλη.

 Είναι σχεδιασμένη από τον Αντόνιο ντα Πόντε (Antonio Da Ponte) και η κατασκευή της ξεκίνησε το 1588 και ολοκληρώθηκε το 1591 αντικαθιστώντας την παλιά ξύλινη γέφυρα.  

Ponte di Rialto. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Δύο ανηφορικές με σκαλοπάτια ράμπες οδηγούν σε μια κεντρική στοά. Εκατέρωθεν της στοάς, οι στεγασμένες ράμπες φέρουν σειρές καταστημάτων. 

 Η μηχανική της γέφυρας θεωρήθηκε τόσο τολμηρή που ο αρχιτέκτονας Βιντσέντζο Σκαμότσι ( Vincenzo Scamozzi) προέβλεψε μελλοντική καταστροφή. Η γέφυρα αψήφησε τους επικριτές της και έγινε ένα από τα αρχιτεκτονικά εμβλήματα και κορυφαία τουριστικά αξιοθέατα στη Βενετία.

Στο παλάτι των Δόγηδων (Palazzo Ducale). Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

   Η πρώτη  διάβαση του Μεγάλου Καναλιού ήταν μια πλωτή γέφυρα που χτίστηκε το 1181 από τον Νικολό Μπαρατιέρι (Nicolò Barattieri) και ονομαζόταν Πόντε ντε λα Μονέτα (Ponte della Moneta), πιθανώς λόγω του νομισματοκοπείου που βρισκόταν κοντά στην ανατολική είσοδό της.

   Η ανάπτυξη και η σημασία της αγοράς του Ριάλτο στην ανατολική όχθη αύξησαν την κυκλοφορία στην πλωτή γέφυρα, οπότε αντικαταστάθηκε το 1255 από μια ξύλινη γέφυρα. Αυτή η κατασκευή είχε δύο ράμπες που συναντιόντουσαν σε ένα κινητό κεντρικό τμήμα, το οποίο μπορούσε να ανυψωθεί για να επιτρέψει τη διέλευση ψηλών πλοίων.  

 

Πλατεία Αγίου Μάρκου. (Piazza San Marco). 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

Η σύνδεση με την αγορά οδήγησε τελικά σε αλλαγή ονόματος για τη γέφυρα.  

Κατά το πρώτο μισό του 15ου αιώνα, χτίστηκαν δύο σειρές καταστημάτων κατά μήκος των πλευρών της γέφυρας. Τα ενοίκια έφερναν εισόδημα στο Κρατικό Ταμείο, το οποίο βοήθησε στη συντήρηση της γέφυρας. 

Η συντήρηση ήταν ζωτικής σημασίας για τη ξύλινη γέφυρα. Κάηκε εν μέρει στην επανάσταση με επικεφαλής τον Μπαχαμόντε Τιέπολο (Bajamonte Tiepolo) το 1310. 

Το 1444, κατέρρευσε υπό το βάρος ενός πλήθους που έσπευδε να δει τον γάμο του Μαρκησίου της Φεράρα και κατέρρευσε ξανά το 1524. Η ιδέα της ανακατασκευής της γέφυρας από πέτρα προτάθηκε για πρώτη φορά το 1503. Αρκετά έργα εξετάστηκαν τις επόμενες δεκαετίες. 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Το 1551, οι αρχές ζήτησαν προτάσεις για την ανανέωση της Γέφυρας του Ριάλτο. Σχέδια προσφέρθηκαν από διάσημους αρχιτέκτονες, όπως ο Γιάκοπο Σανσοβίνο (Jacopo Sansovino), ο Παλλάδιο (Palladio) και ο Βινιόλα (Vignola), αλλά όλα περιελάμβαναν μια κλασική προσέγγιση με αρκετές καμάρες, η οποία κρίθηκε ακατάλληλη για την περίσταση. Ο Μιχαήλ Άγγελος  (Michelangelo ) θεωρήθηκε επίσης ως ο σχεδιαστής της γέφυρας.

 Είναι η παλαιότερη στο Canal Grande με μήκος 48 και ύψος 30 μέτρα και σημείο αναφοράς για την Βενετία.

 Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: 

 

 

Γεφύρι στο νερόμυλο του Λούκου. Αγρίδι Καλαβρύτων.

 

Το συναντάμε στο χωριό Αγρίδι και στην περιοχή νερόμυλος του Λούκου, στη θέση Λιβάδι, να γεφυρώνει το ομώνυμο ποταμάκι που περνάει δίπλα στο χωριό, οι πηγές του οποίου βρίσκονται στη θέση Λιβάδι.

Μέχρι το 1936 ένωνε όλα τα χωριά της περιοχής με το Σοποτό (Αροάνια).

Μας είναι άγνωστο πότε ακριβώς χτίστηκε και ποιος ήταν ο πρωτομάστορας.

Κάποιοι θεωρούν ότι είναι έργο Λαγκαδινών και και κάποιοι άλλοι ότι χτίστηκε από τον μυλωνά για να διευκολύνει την πρόσβαση στο μύλο.

                                       Ο καθαρισμός. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Το γεφύρι ήταν καλλειμένο με δέντρα και χόρτα και με τη βοήθεια των ντόπιων καθαρίστηκε και αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της καταγραφής του. (1)

Είναι ένα όμορφο γεφύρι, με μια σειρά καλοπελεκημένους θολίτες, χωρίς στηθαία, κάθετα βάθρα όπως τα περισσότερα γεφύρια της ευρύτερης περιοχής και επίπεδη επιφάνεια διάβασης καλλειμένη με τσιμέντο.

Μια μαρτυρία ενός ντόπιου είναι σημαντική για την ιστορία και την χρήση του γεφυριού.

                                           Η συνέχεια. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

Το γεφύρι καθαρό. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 «Βρισκόμαστε στη θέση Λιβάδι, στο νερόμυλο του Λούκου, Αγρίδι Αροανείας Καλαβρύτων. Αυτό το γεφύρι εξυπηρετούσε όλα τα χωριά από Σοποτό και κάτω, επειδή το Σοποτό ήταν τότε έδρα του τότε δήμου Αροανείας και για εμπορικούς σκοπούς ήτανε όλα τα εμπορικά καταστήματα στο Σοποτό. Όλα τα χωριά, Τριπόταμα, Λειβάρτζι, Πλακα, Αγράμπελα, Λεχούρι, Ανάσταση, Καμενιάνοι, Δροβολοβό, Δεσινό, Αγρίδι περνούσαν από δω προ του ’36. Το ’36 έγινε ο αμαξιτός δρόμος. Αυτό δεν το ξέρουμε (πότε και από ποιον χτίστηκε). Ενδέχεται να το είχε χτίσει, επειδή ήταν επιχειρήσεις τότε οι μύλοι, ενδέχεται να τον είχε χτίσει ο μυλωνάς εδώ. Ενδέχεται.»

                                              Οι διαστάσεις του είναι:

Άνοιγμα καμάρας             3,10 μ.

Ύψος                                      1,50 μ.

Πλάτος                                 3 μ.

Μήκος                                  7,50 μ.

Μήκος καμαρολιθιού     0,40 μ.

 

1.Η βοήθεια των ντόπιων Φωτόπουλου Κώστα (Αγρίδι) και Κουσιαφέ Δημήτρη (Σοποτό) ήταν καταλυτική.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: