Beskoprusu – Beskopr – Justinian bridge – Γέφυρα Ιουστινιανού.

Στην αρχαία Βιθυνία.

  Πρόκειται για μια Βυζαντινή γέφυρα, βαριάς κατασκευής και ρωμαϊκής τεχνοτροπίας, στην περιοχή της αρχαίας Βιθυνίας, που όντας πολύ κοντά στην πρωτεύουσα (Κωνσταντινούπολη), κυρίως εξυπηρετούσε στρατιωτικούς σκοπούς και την επικοινωνία με τις ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας.

Beskoprusu-Γέφυρα Ιουστινιανού. Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (ΑΓΠ).

    Χτίστηκε επί της βασιλείας του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, την περίοδο 558-560.

Έχει μήκος 429 μέτρα και πλάτος 9.85 και μέγιστο 10, χτισμένο με ασβεστολιθικές πέτρες, δώδεκα καμάρες, υπερμεγέθης προβόλους, στηθαία 0,80 μ. με μονοκόμματους λίθους, πλήρη αποστραγγιστικά κάλυψη και επιφάνεια διάβασης επίπεδη στρωμένη με μεγάλες πλάκες.

Επισκευάστηκε πέντε φορές (bes) και για το λόγο αυτό ονομάστηκε beskoprusu (beskopr).

Τη συναντάμε στην πόλη της  Sakarya  (Σαγγάρια) και βρίσκεται στην παλιά κοίτη του ποταμού Σαγγάριου.

 

Το γεφύρι από παλιά κάρτ ποστάλ.

Είναι πλήρως, σχεδόν, καλυμμένη με θάμνους και δέντρα κάνοντας έτσι προβληματικά την παρατήρηση και την φωτογράφιση.

Πριν από την πέτρινη αυτή γέφυρα υπήρχε ξύλινη τέτοια, η οποία σύμφωνα με τον Προκόπιο, όταν πλημύριζε ο ποταμός αποτελούσε κίνδυνο για τους ανθρώπους και τα ζώα και μάλιστα, κατά μαρτυρίες του ίδιου, πολλοί είχαν χάσει τη ζωή τους.

Από τις δώδεκα καμάρες, οι επτά στηρίζουν το κύριο μέρος της γέφυρας. Οι πέντε εξ αυτών έχουν άνοιγμα 23 με 24,5 μέτρα και εκατέρωθεν αυτών υπάρχουν οι άλλες δύο με άνοιγμα 20 μέτρων. Οι πέντε άλλες καμάρες δεξιά και αριστερά των επτά κεντρικών, δύο στην δυτική και τρείς στην ανατολική πλευρά με άνοιγμα από τρία μέχρι εννέα μέτρα, χρησίμευαν ως υπερχειλιστές όταν το ποτάμι κατέβαζε πολύ νερό.
 

Η βάση της γέφυρας. Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (ΑΓΠ).

 Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι επτά κεντρικές καμάρες ήταν διακοσμημένες με χριστιανικούς σταυρούς, οι οποίοι εκτός από δύο, έχουν καταστραφεί.

Παλιά κατασκευή για άντληση νερού στη γέφυρα.

Το ανατολικό κομμάτι της γέφυρας, σε κάποιο σημείο του, έχει γκρεμιστεί για να περάσει η σιδηροδρομική γραμμή κατά μήκος της ροής του ποταμού ενώ στη δυτική πλευρά υπήρχε αψίδα θριάμβου. Στην ανατολική πλευρά υπάρχουν ερείπια θολωτής αψίδας, που πιθανόν χρησίμευε σαν θρησκευτικός χώρος.

Δίπλα στη γέφυρα, μέχρι και σχετικά πρόσφατα υπήρχε μηχανισμός (φωτο) για την άντληση νερού για αγροτική χρήση.

Το 1995 έγινε η τελευταία επισκευή και χτίστηκαν, από το γραφείο σιδηροδρόμων, στα δύο άκρα υπερμεγέθης υπερυψωμένες κατασκευές για να σταματήσει η ροή της κυκλοφορίας των οχημάτων.

Σήμερα κάτω από την γέφυρα περνάει το μικρό ρέμα Cark Deresi, το οποίο έρχεται από την κοντινή λίμνη Sapanca.

Δείτε το παρακάτω σχετικό video για την γέφυρα: 

Η ανάδειξη ενός σπουδαίου γεφυριού

Το γεφύρι του Κόπανου στον Ευρώτα.

Μια σπουδαία εκδήλωση γίνεται Σάββατο, 7/11 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Σπάρτης.

Πρόκειται για την Επιστημονική Ημερίδα "Το γεφύρι του Κόπανου: αναδεικνύοντας το σπουδαιότερο μνημείο του Ευρώτα", με διοργανωτή Τον Τοπικό Πολιτιστικό Σύλλογο Καραβά, στα όρια του οποίου βρίσκεται το ιστορικό γεφύρι.

Χτίστηκε το 1749 από τον πρωτομάστορα Ιωάννη Κόπανο και γκρεμίστηκε το 1902 από ένα δυνατό κατέβασμα του Ευρώτα.

Το πρόγραμμα της Ημερίδας.

Πρόκειται για ένα από τα τέσσερα πλέον αναγνωρίσιμα - μαζί με αυτά της Μαυροζούμενας στη Βαλύρα της Ιθώμης, της Καρύταινας στον Αλφειό και το Ελληνιστικό γεφύρι στο Ξηροκάμπι της Λακωνίας - πέτρινα γεφύρια της Πελοποννήσου, που διάφοροι ιστορικοί, περιηγητές και άλλοι έχουν σχεδιάσει και μεταφέρει τις περιγραφές τους σε ξένα περιοδικά και εφημερίδες, ενώ φωτογράφοι έχουν δημοσιεύσει φωτογραφίες του.

Η αφίσα της Ημερίδας.

Από τις γκραβούρες, τα σχέδια και τις περιγραφές των παραπάνω, αλλά κυρίως μετά τον εθελοντικό καθαρισμό  και την ανάδειξή του από την πολύχρονη αφάνεια από τα μέλη και τους φίλους του Πολιτιστικού Συλλόγου Καραβά, γνωρίζουμε πια ότι πρόκειται για ένα σπουδαίο και εντυπωσιακό γεφύρι, με μια μεγάλου ύψους και ανοίγματος κεντρική καμάρα, δύο μικρότερες εκατέρωθεν αυτής, δύο ανακουφιστικά παράθυρα, στηθαία για να προφυλάσσονται πεζοί και ζώα κατά το πέρασμά του και ισλαμικής τεχνοτροπίας οξυκόρυφα τόξα.

Στην Ημερίδα, σημαντικοί ειδικοί επιστήμονες θα παρουσιάσουν ανάγλυφα την πορεία του γεφυριού, μέσα από τους περιηγητές, φωτογράφους , ιστορικούς κλπ.

Το Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (ΑΓΠ) θα είναι μεταξύ των ομιλητών με θέμα: "Πετρογέφυρα: η περίπτωση της Πελοποννήσου και φορείς μελέτης τους".

Περισσότερα για το γεφύρι του Κόπανου στο video:

Δημοσίευμα για το γεφύρι του Κούκου.

Το παρακάτω δημοσίευμα στα ΝΕΑ της Μεγαλόπολης μου έστειλε ο φίλος Θεόδωρος Ντούρος και αναφέρεται στο γεφύρι του Κούκου, στο Λούσιο.

Εκτεταμένα αποσπάσματα έχουν μεταφερθεί από την ιστοσελίδα του Αρχείου Γεφυριών Πελοποννήσου
Ευχαριστώ τον μεταφορέα και την εφημερίδα.

 Περισσότερα για το γεφύρι του Κούκου στον σύνδεσμο:
http://agpelop.blogspot.gr/2014/09/blog-post.html?spref=bl
και στο video: 

 

Η ανάδειξη ενός …ξεχασμένου ιστορικού γεφυριού.

Γεφύρι του Κόπανου στον Ευρώτα

Με την προσωπική προσφορά των μελών και των φίλων του Πολιτιστικού Συλλόγου Καραβά, σε άμεση επαφή και έγκριση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας, έγινε την περασμένη Κυριακή (4/10) μια πρώτη πετυχημένη εκστρατεία καθαρισμού, ανάδειξης και προβολής του περίφημου γεφυριού του Κόπανου, που γεφύρωνε τον Ευρώτα, στα όρια του χωριού τους.

Το ξεκίνημα.

Το σπουδαίο αυτό γεφύρι, χτισμένο το 1749 ή κατ' άλλους το 1730 από τον πρωτομάστορα Ιωάννη Κόπανο (κατά πολλούς δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο αλλά τοπωνυμία ή από κάπου αλλού προέρχεται αυτή η ονομασία) και το οποίο γκρεμίστηκε το 1902 από ένα δυνατό κατέβασμα του Ευρώτα, με την συμμετοχή και αγροτικών μηχανημάτων καθαρίστηκε και στα πλαίσια του δυνατού αναδείχθηκε με την εθελοντική προσφορά του Πολιτιστικού Συλλόγου της περιοχής.

Το δεξιό, βόρειο στηθαίο

 Έτσι λοιπόν ένα από τα σπουδαιότερα γεφύρια του Μοριά, από τα πλέον αναγνωρίσιμα, μαζί με αυτά του Αλφειού στην Καρύταινα, της Βαλύρας (Μαυροζούμενας) στη Μεσσηνία και της  Ρασίνας (Ελληνιστικό γεφύρι) στη Λακωνία που σχολιάστηκαν και σχεδιάστηκαν περισσότερο απ' όλα τ' άλλα από τους ιστορικούς και τους περιηγητές, παραδόθηκε από την λησμονιά και τον αφανισμό στην μνήμη και την μελέτη του.

Το δεξιό, ανατολικό μέρος του γεφυριού.

 Μόνο συγχαρητήρια ταιριάζουν στο Διοικητικό Συμβούλιο, τα μέλη και τους φίλους του Πολιτιστικού συλλόγου Καραβά Λακωνίας, που δείχνουν το δρόμο και σε άλλους τοπικούς φορείς για να δείξουν την ίδια ευαισθησία σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Ανατολικό οξυκόρυφο ανακουφιστικό παράθυρο

 Το επόμενο βήμα θα είναι ο πλήρης καθαρισμός του, η συντήρηση, η ανάδειξη και η παραπέρα προβολή του.

Αναμνηστική φωτογραφία της ομάδας στο ανακουφιστικό παράθυρο.

 Έτσι για άλλη μια φορά αποδείχθηκε περίτρανα ότι άσχετα από την όποια κεντρική βοήθεια, που άλλοτε αργεί και συχνότατα δεν έρχεται ποτέ, είναι ο τοπικός πολιτιστικός παράγοντας και γενικότερα οι τοπικός φορέας, που με την κατάλληλη και οργανωμένη κινητοποίησή του, μπορεί να φέρει άριστα αποτελέσματα και να αναδείξει τα πολιτιστικά στοιχεία του τόπου του.

Η ομάδα ανάδειξης .

΄Ολες οι φωτογραφίες προέρχονται από το φωτογραφικό αρχείο του Πολιτιστικού Συλλόγου Καραβά, κατά τη διάρκεια του καθαρισμού και της ανάδειξης του σπουδαίου αυτού γεφυριού. 

Δείτε το παρακάτω σχετικό video για το γεφύρι του Κόπανου:

 

Uzun koprusu – Μακρύ γεφύρι

   Είναι η μεγαλύτερη γέφυρα στον κόσμο, που συνέδεε τα βαλκάνια με την Κωνσταντινούπολη και την Ανατολία, στην περιοχή της Αδριανούπολης

Βρίσκεται πάνω από τον ποταμό Ergene (Εργίνης), παραπόταμο του Έβρου και κοντά στην περιοχή που το γεφύρι έδωσε το όνομά του.

Edirne Uzun koprusu. Μακρύ γεφύρι στην Αδριανούπολη. (Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)

Έχει χτιστεί από τον σπουδαίο αρχιτέκτονα της εποχής Muslihiddih, μεταξύ των ετών 1426 και 1443, επί σουλτάνου Μουράτ ΙΙ.

Φώτο πιο παλιάς εποχής. (Δεκαετία 1940)

 Όταν κατασκευάστηκε είχε μήκος 1392 μέτρα, πλάτος 6,80  και είχε 174 καμάρες. Σήμερα έχει 172 τόξα και 1238,55 μέτρα μήκος.

Το γεφύρι μετά από μια μεγάλη "κατεβασιά".

 Οι καμάρες είναι ισλαμικής τεχνοτροπίας και άνισες μεταξύ τους. Έχει στηθαία, η βάση του είναι στρωμένη με πλάκες και είναι ανοιχτή στα μικρού και μεσαίου μεγέθους αυτοκίνητα.

Άποψη από τη μεριά της ομώνυμης πόλης. (Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)

Κατασκευάστηκε κυρίως για στρατιωτικούς λόγους, γιατί ο ποταμός Εργίνης ήταν φυσικό εμπόδιο μεταξύ Βαλκανίων, Κωνσταντινούπολης και Ανατολίας.

Μπροστά στον σιδηροδρομικό σταθμό Uzunkopru.

 

Καταγράφοντας το μακρύ γεφύρι.

Στη θέση της υπήρχε παλιά ξύλινη γέφυρα, που όμως σε περιόδους μεγάλων κατεβασμάτων του ποταμού ήταν επικίνδυνη για πεζούς και ζώα. Για το λόγο αυτό χτίστηκα η πέτρινη γέφυρα για να μπορεί, κυρίως ο οθωμανικός στρατός, να περνάει ανεμπόδιστα προς τα Βαλκάνια.

 

 Ας δούμε πως  περιγράφει την κατασκευή του γεφυριού ο μεγάλος μας λαογράφος Ν. Πολίτης: (1)

 

 

H επιγραφή με τον πρωτομάστορα, το χρόνο κατασκευής, το μήκος και τον αριθμό των τόξων.

 

Σημειώσεις-Βιβλιογραφία.

1. Νικ. Πολιτης.Παραδόσεις Α΄1904.

 

Για το Μακρύ γεφύρι δείτε το παρακάτω video: