Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2019

Γεφύρι στο κάστρο της Γλαρέντζας.

Μονότοξο, χωρίς στηθαία και καλντεριμωτή βάση, που γεφύρωνε την τάφρο της ανατολικής εισόδου του κάστρου της Γλαρέντζας, στην Κυλλήνη.
Το γεφύρι. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)
Οξυκόρυφη κατασκευή, με εμφανείς τις τρεις επιρροές της εποχής. Το μεγάλο Ρωμαϊκό πλάτος για την εύκολη και έγκαιρη μετακίνηση πεζών και ιππέων στρατιωτών, τη χρήση Βυζαντινών τούβλων για θολίτες και την οξυκόρυφη ισλαμική τεχνοτροπία.  
Οι φθορές στην επιφάνεια. (Φώτο: ΑΓΠ)
Η βάση του είναι καλντεριμωτή, με σημαντικές φθορές στο κατάστρωμά του, στη μέση περίπου, δεξιά και αριστερά, ενώ το εξωτερικό μέρος των θολιτών καλυπτόταν από τούβλα, που έχουν υποστεί και αυτοί εκτεταμένες φθορές.




Οι διαστάσεις του είναι: 
Οι φθορές στους θολίτες, (Φώτο: ΑΓΠ)


Άνοιγμα καμάρας: 2,90 μ
Ύψος: 1,60 μ
Πλάτος: 4,40 μ
Μήκος: 15 μ

Πλάτος καμαρολιθιού: 0,40 μ

Επειδή ο κίνδυνος κατάρρευσης αυτού του σπουδαίου μνημείου είναι άμεσος, επιβάλλεται η γρήγορη συντήρηση και επισκευή του.

Σήμερα αποτελεί σημείο τουριστικής αναφοράς των ντόπιων και των επισκεπτών.
Άποψη από τη μεριά της Κυλλήνης. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)
 Για το κάστρο της Γλαρέντζας ο Α. Μπούτσικας αναφέρει: "Στα Β.Δ. της σημερινής Κυλλήνης βρίσκεται το κάστρο της μεσαιωνικής Γλαρέντσας. Το έχτισε, όπως πιθανολογείται, κατά τα πρώτα χρόνια της ηγεμονίας του ο Γοδεφρείγος Α' Βιλλεαρδουίνος, για ν' ασφαλίσει το μικρό αρχικά - αλλά τόσο χρήσιμο για τις ανάγκες του πριγκιπάτου - λιμανάκι της Γλαρέντσας, ακριβώς στον όρμο του Αγίου Ζαχαρία. Το μέρος του κάστρου που βρίσκεται προς τη θάλασσα είναι φράγκικο, ενώ το υπόλοιπο, το εξωτερικό τοίχος του, είναι μεταγενέστερα. Μάλλον χτίστηκε στα χρόνια που η Γλαρέντσα έγινε πρωτεύουσα του πριγκιπάτου...Η έκταση του φρουρίου αυτού φθάνει τα 200 στρέμματα, αλλά ο χώρος του ήταν πολύ μικρός για να συμπεριλάβει τον πληθυσμό της Γλαρέντσας. Με ευκολία συμπεραίνει κανείς πως μέσα στον περίβολό του στεγάζονταν αργότερα οι δημόσιες υπηρεσίες, οι αποθήκες του μεγάλου λιμανιού και του τελωνείου καθώς και οι αξιωματούχοι του πριγκιπάτου, ενώ οι ντόπιοι κατοικούσαν έξω από αυτό". (1)

Σημειώσεις-παρατηρήσεις.
(1). Ανδρέα Δ. Μπούτσικα. Η Φραγκοκρατία στην Ηλεία (1205-1428). Τοπωνύμια-Κάστρα-Ναοί. Τόμος δεύτερος. Αθήνα 1994, σελ.142 και 143.

Δείτε το παρακάτω video για το γεφύρι:







Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2019

Ura e Tabakeve (Tanners – βυρσοδεψεία). Γέφυρα Τabake. Tίρανα. Αλβανία.

Στο κέντρο της πόλης των Τιράνων, κοντά στο τζαμί Tanners, συναντάμε μια γνήσια Οθωμανική κατασκευή του 17-18ου αιώνα με το όνομα Ura e Tabakeve.
Πρόκειται για ένα δίτοξο, πανέμορφο και καλοδιατηρημένο πέτρινο γεφύρι, με μια μεγάλη ημικυκλική κύρια καμάρα, που στέκεται 3,5 μ. πάνω από την στάθμη του νερού και μια μικρότερη, ημικυκλική και αυτή, με ένα ανακουφιστικό ημικυκλικό παράθυρο μεταξύ τους, χτισμένο με ακανόνιστες ντόπιες πέτρες.
Έχει καθαρό μήκος 18 περίπου μέτρα, πλάτος 2,5 και καλντεριωτή και καμπυλωτή επιφάνεια διάβασης, με δυο σειρές θολίτες και χωρίς στηθαία.
Ura e Tabakeve. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)
 Γεφύρωνε τον ποταμό Λάνα (Lane), που διασχίζει την πόλη συνδέοντας τα Τίρανα με το Debar μέσω του Shengjergi. Από εδώ μπαίνανε τα ζώα και τα προϊόντα στην πόλη και εδώ ήταν η περιοχή όπου βρισκόνταν τα κρεοπωλεία και κυρίως τα βυρσοδεψεία.
Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο και το γεφύρι και η γειτονιά και το τζαμί πήραν το όνομά τους, Tabakene, όπως επίσης και ο δρόμος, Tabakene street. Απ’ αυτό πήρε το όνομα και η πλατεία αλλά και κάποιες οικογένειες, Tabaku.
Χρησιμοποιήθηκε μέχρι την δεκαετία του 1930 μέχρι που ο Lane σκεπάστηκε. Κατά την δεκαετία του 1990 πήρε την σημερινή του μορφή και γίνεται χρήση μόνο από πεζούς.
Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς των Τιράνων και της χώρας γενικότερα.
Παλιά φώτο του γεφυριού σταλμένη από τον φίλο Berk Onur.

 
Στο γεφύρι. Φώτο: (Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου).
Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:


 

Σάββατο 22 Δεκεμβρίου 2018

Χρόνια πολλά με υγεία και χαρά


Το Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (ΑΓΠ)
  και η
   βιοτεχνία αργυροχρυσοχοίας
     Αφοί  Κ. Χατζηγεωργιάδη οε
    Μιλτιάδου 7 Αθήνα 10560
   σας εύχονται  

Καλές γιορτές
                               Καλή χρονιά                                   
                                                        με Υγεία και Χαρά.
                         Φέτος με το τρίτοξο γεφύρι του Καρνίωνα, Λεοντάρι


Τρίτη 4 Δεκεμβρίου 2018

Γεφύρι στο Βαθύ. Γύθειο.

   Βρίσκεται στην παραλία Βαθύ του Γυθείου, του δήμου Ανατολικής Μάνης και γεφυρώνει το ποταμάκι Σκύρος, που έρχεται από τον Πολυάραβο και ακολουθεί τη διαδρομή Σιδηρόκαστρο-Μυρσίνη-Καρβελά-Διρός-Βαθύ.
Γεφύρι στο Βαθύ. (Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)
    Στη θέση αυτή, κατά μαρτυρίες των ντόπιων, υπήρχε το αρχαίο λιμάνι της Σπάρτης και από εδώ ξεκίνησε ο Μενέλαος για να συναντήσει τους άλλους Έλληνες για να λάβουν μέρος στον τρωικό πόλεμο. Υπάρχουν ακόμη ίχνη του αρχαίου λιμανιού και ενός αρχαίου μύλου. (1)
Πύργος Αντ, Γρηγοράκη. (Φώτο: ΑΓΠ)

Είναι παρόμοιο με αυτά στο Μαυροβούνι και τις Καμάρες, με καταβιβασμένο τόξο, μονότοξο, κάθετα πλαϊνά από ένα σημείο και κάτω, στηθαία που στα άκρα του φτάνουν τα 2,20 μέτρα, ημικυκλικό και μια σειρά θολίτες. Η επιφάνειά του είναι καλντεριμωτή και στη βάση του έχει επίσης επίστρωση από πέτρες.
Είναι σχεδόν πάνω στην παραλία και χτισμένο και αυτό με χαρακτηριστική κοκκινωπή πέτρα ενώ στην περιοχή υπάρχει και ο πανέμορφος πύργος του Αντώνη Γρηγοράκη, μπέη της Μάνης, με την οικογενειακή εκκλησία, χαρακτηριστικό δείγμα μανιάτικης παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.
Από κατάντη. (Φώτο: ΑΓΠ)

Οι διαστάσεις του είναι:
 Άνοιγμα καμάρας: 6,25 μ
Ύψος: 3,80 μ
Πλάτος: 2,22 μ
Μήκος: 24,10 μ
Πλάτος καμαρολιθιού: 0,60 μ
Ύψος στηθαίου: 0,60 μ.

1.  Τις πληροφορίες μας έδωσε πρόθυμα ο ντόπιος, από το Βαθύ, Πέτρος Ζευγολατάκος.

Δείτε το παρακάτω video για το γεφύρι στο Βαθύ Γυθείου: 
 

Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2018

Γεφύρι στο Λευκοχώρι (Ρεκούνι).

   Είναι ορατό από το δρόμο Πύργου-Τρίπολης, λίγο πριν και κάτω από το Λευκοχώρι (Ρεκούνι).
Γεφύρι στο Λευκοχώρι. (Φωτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου)
   Αναφέρεται από τον Πουκεβίλ που λέει: “... αφού πρώτα διαβούμε το ποτάμι των Λαγκαδιών...βρισκόμαστε στα Ζουλάτικα. Μια λεύγα μετά από το συνοικισμό, κι έχοντας διαβεί άπειρα ρυάκια και δρασκελίσει κάμποσους βράχους, φτάνουμε στο Ρακούνι, απ' όπου υπολογίζουμε τρεισήμισι ώρες δρόμο μέχρι τη Δημητσάνα, κοιτίδα του αναγεννώμενου πελοποννησιακού πολιτισμού, όπου η Εταιρεία των Φιλελλήνων ίδρυσε από το έτος 1807 σχολεία. Πιστεύουμε ότι το ποτάμι των Λαγκαδιών είναι το ίδιο μ' εκείνο της Τευθίδος. Μιάμιση λεύγα μετά το γεφύρι πάνω από το οποίο διαβαίνουμε, λίγο πιο κάτω από το Ρακούνι, στεκόμαστε στη Κατζουλιά, για να περιεργασθούμε τα ερείπια μιας της αρχαίας πόλης”. (1) 
Το παλιό καλντερίμι. (Φωτο: ΑΓΠ)
 
    Βρίσκεται στο ρέμα Κουτσομύλι, που έρχεται από το Βυζίκι και το Περδικονέρι και χύνεται στον Τουθόα. Το λένε έτσι επειδή δεν έχει νερό όλο το χρόνο, με αποτέλεσμα οι νερόμυλοι να δουλεύουν “κουτσά”, τον μισό χρόνο δηλαδή.
   "Είναι πολύ παλιό και το ρέμα είναι ξεροπόταμος, μόνο το χειμώνα έχει νερό. Από το γεφύρι ήταν ο κεντρικός δρόμος, προτού γίνει ο δημόσιος δρόμος. Περνάγανε οι πεζοπόροι, οι αγωγιάτες και άλλοι". (2)
    Πιθανόν να είναι το γεφύρι, στο οποίο αναφέρεται ο Τζέλ στις αρχές του 19ου αιώνα και το λέει “γεφύρι στο Ρακούνι”.
   Πρόκειται για ένα πανέμορφο σε μια εντυπωσιακή τοποθεσία μονότοξο, ημικυκλικό γεφύρι, με μια σειρά θολίτες, το οποίο είχε στηθαία, ίχνη των οποίων υπάρχουν και καλντεριμωτή επίπεδη επιφάνεια διάβασης.
Το  "κατεβασμένο" Κουτσομήλι.
  Ένωνε το Λευκοχώρι με το Φούσκαρη.
    Βρίσκεται δίπλα στο Τρανό γεφύρι που είναι επί του δημοσίου δρόμου.
Οι διαστάσεις του είναι:
 Άνοιγμα καμάρας: 6,20 μ.
Ύψος: 5,65 μ.
Πλάτος: 2,15 μ.
Μήκος: 17,50 μ.
Πλάτος καμαρολιθιού: 0,45 μ.

 Σημειώσεις-βιβλιογραφία
1.  Πουκεβίλ. Ταξίδι στην Ελλάδα. Πελοπόννησος. Σελ. 318
2. Μαρτυρία στον γράφοντα από τον 95ντάχρονο Νικήτα Χουντή (Μπάρμπα-Νικήτα), από το Φούσκαρη.

Δείτε το παρακάτω video για το γεφύρι στο Λευκοχώρι: