Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Κυριακή, 20 Μαΐου 2018

Γεφύρι Ντουάνας στον Πηνειό

  “...φτιαγμένη με εξαιρετική καλλιτεχνία.
  Evliya Celebi 1611-1684.
Βρισκόταν στο Παλιοχώρι (Σελίμ Τσαούς~χωριό του λοχία Σελίμ, άλλαξε όνομα στις 05-09-1906 ΦΕΚ 212) Γαστούνης, του δήμου Ανδραβίδας - Κυλλήνης που εποικίστηκε ως επί το πλείστον από Αρκάδες (Μαγουλιανίτες) και Επτανήσιους.
Εκεί ήταν το Ενετικό τελωνείο στο πέρασμα του Πηνειού.
Ονομαζόταν γεφύρι της “Ντουάνας – Τελωνείο και γεφύρωνε τις δυο όχθες του Πηνειού, οι πηγές του οποίου βρίσκονται στο χωριό Κρυόβρυση, το πιο ψηλό χωριό της Ηλείας και τα όρη της Λαμπείας.
Ντουάνα. Πηγή: Κ. Λούρμπας. "Πατρίς" 21 Μαίου 2017

Διαβάζουμε στις “Ιστορικές Ηλειακές Σελίδες” της καθημερινής εφημερίδας της Ηλείας “Πατρίδα”, της 21/05/2017 σε άρθρο του Κώστα Λούρμπα, πρώην δημάρχου Γαστούνης και προέδρου της ΤΕΔΚ:
Μπούκα ονομάζεται το σημείο εκβολής του Πηνειού στο Χελωνίτη κόλπο, πέντε χιλιόμετρα σήμερα από τη Γαστούνη. Η διαμόρφωση πέρασε από πολλές φάσεις, για να λάβει τη σημερινή και οριστική (σταθερή) μορφή μετά τα εγγειοβελτιωτικά έργα της περιοχής. Πριν ο Πηνειός κάλυπτε με τα νερά του τον χειμώνα την περιοχή 8-10 περίπου μήνες το χρόνο....Κάποια σημεία, που λόγω υψόμετρου έμεναν έξω από τα νερά, είχαν ονομαστεί “νησιά”, ονομασία που ως τοπωνύμιο υπάρχει ακόμα...Σήμερα έχει απομείνει ένα τοποωνύμιο έξω τρία χιλιόμετρα από τη Γαστούνη. “Το γεφύρι της Ντουάνας”. Προφανώς είναι ένα γεφύρι σε παραπόταμου του Πηνειού στην περιοχή που ήταν κάποτε η Duana (τελωνείο) επί Ενετών. Τα ίχνη του εξαφανίστηκαν το 1928 από εργασίες εκκαθάρισης αγρών και οριστικά μετά τις ισοπεδώσεις του αναδασμού...
ο συμπολίτης δικηγόρος Γ. Κορδοπάτης (1911-2009) μας έδωσε επί τόπου πολύτιμες πληροφορίες για την Duana. Μας είπε ότι ο Πηνειός, λόγω των μεγάλων ελιγμών που είχε πριν “ευθυγραμμιστεί”, ονομαζόταν “Κουλούρας”. 
Η Duana τοποθετείται προς το τέλος της ιδιοκτησίας Ελ. Κολόσακα, αριστερά του δρόμου που σήμερα οδηγεί στην Μπούκα. Κάλυπτε έκταση 10 στρεμμάτων, όπως θυμήθηκε τα υπολείμματα μικρός, με διάμετρο του λιμανιού 100 μέτρα. Εκεί υπήρχε γεφύρι με 9 ή 13 αψίδες των 2,5 μέτρων...Οι Τούρκοι 'ελεγαν την περιοχή “Τζουάν ντι”, δηλαδή μέρος που πάνε τα καράβια. “Ζωγράφου” λέγανε την περιοχή, πριν το μεγάλο κανάλι, δεξιά του σημερινού δρόμου προς Μπούκα...Η περιοχή άλλαξε σήμερα εντελώς μορφή μετά την ευθυγράμμιση του Πηνειού, την κατασκευή του μεγάλου καναλιού το 1932, τα έργα του αναδασμού. Του φράγματος του Πηνειού κ.α. Έτσι ό,τι υπολείμματα υπήρχαν από την Duana καταστράφηκαν, χωρίς κανείς να φροντίσει να περισωθούν η γέφυρα με τις αψίδες και άλλα σημάδια...” 
Δημοσίευμα Κ. Λούρμπα. "Πατρίς" 21 Μαίου 2017
 
Ήταν γνωστή σαν γέφυρα του Πηνειού και πάνω της είχε περάσει ο Τσελεμπή (Evliya Celebi 1611-1684 Τούρκος χρονογράφος και περιηγητής), που αναφέρει ότι είχε εννέα καμάρες και όπως λέει “...φτιαγμένη με εξαιρετική καλλιτεχνία.
Πρέπει να ήταν μια πολύ όμορφη γέφυρα που δεν μας είναι γνωστό πότε και από ποιούς χτίστηκε. Άγνωστο είναι επίσης πότε γκρεμίστηκε. Δεν υπάρχουν ίχνη της σήμερα.