Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου 2025

Γέφυρα Ριάλτο-Venezia. Ponte di Rialto-Βενετία. Ιταλία.

 Η Γέφυρα του Ριάλτο (Ιταλικά: Ponte di Rialto, Βενετσιάνικα: Ponte de Rialto) είναι η παλαιότερη από τις τέσσερις γέφυρες που γεφυρώνουν το Μεγάλο Κανάλι (Canal Grande) στη Βενετία της Ιταλίας.

 Συνδέει τις περιοχές του Αγίου Μάρκου (San Marco) και  Σαν Πόλο (San Polo) και έχει ανακατασκευαστεί αρκετές φορές από την πρώτη της κατασκευή ως πλωτή γέφυρα το 1173.

 Σήμερα αποτελεί σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο στην πόλη.

 Είναι σχεδιασμένη από τον Αντόνιο ντα Πόντε (Antonio Da Ponte) και η κατασκευή της ξεκίνησε το 1588 και ολοκληρώθηκε το 1591 αντικαθιστώντας την παλιά ξύλινη γέφυρα.  

Ponte di Rialto. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Δύο ανηφορικές με σκαλοπάτια ράμπες οδηγούν σε μια κεντρική στοά. Εκατέρωθεν της στοάς, οι στεγασμένες ράμπες φέρουν σειρές καταστημάτων. 

 Η μηχανική της γέφυρας θεωρήθηκε τόσο τολμηρή που ο αρχιτέκτονας Βιντσέντζο Σκαμότσι ( Vincenzo Scamozzi) προέβλεψε μελλοντική καταστροφή. Η γέφυρα αψήφησε τους επικριτές της και έγινε ένα από τα αρχιτεκτονικά εμβλήματα και κορυφαία τουριστικά αξιοθέατα στη Βενετία.

Στο παλάτι των Δόγηδων (Palazzo Ducale). Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

   Η πρώτη  διάβαση του Μεγάλου Καναλιού ήταν μια πλωτή γέφυρα που χτίστηκε το 1181 από τον Νικολό Μπαρατιέρι (Nicolò Barattieri) και ονομαζόταν Πόντε ντε λα Μονέτα (Ponte della Moneta), πιθανώς λόγω του νομισματοκοπείου που βρισκόταν κοντά στην ανατολική είσοδό της.

   Η ανάπτυξη και η σημασία της αγοράς του Ριάλτο στην ανατολική όχθη αύξησαν την κυκλοφορία στην πλωτή γέφυρα, οπότε αντικαταστάθηκε το 1255 από μια ξύλινη γέφυρα. Αυτή η κατασκευή είχε δύο ράμπες που συναντιόντουσαν σε ένα κινητό κεντρικό τμήμα, το οποίο μπορούσε να ανυψωθεί για να επιτρέψει τη διέλευση ψηλών πλοίων.  


 

Πλατεία Αγίου Μάρκου. (Piazza San Marco). 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

Η σύνδεση με την αγορά οδήγησε τελικά σε αλλαγή ονόματος για τη γέφυρα.  

Κατά το πρώτο μισό του 15ου αιώνα, χτίστηκαν δύο σειρές καταστημάτων κατά μήκος των πλευρών της γέφυρας. Τα ενοίκια έφερναν εισόδημα στο Κρατικό Ταμείο, το οποίο βοήθησε στη συντήρηση της γέφυρας. 

Η συντήρηση ήταν ζωτικής σημασίας για τη ξύλινη γέφυρα. Κάηκε εν μέρει στην επανάσταση με επικεφαλής τον Μπαχαμόντε Τιέπολο (Bajamonte Tiepolo) το 1310. 

Το 1444, κατέρρευσε υπό το βάρος ενός πλήθους που έσπευδε να δει τον γάμο του Μαρκησίου της Φεράρα και κατέρρευσε ξανά το 1524. Η ιδέα της ανακατασκευής της γέφυρας από πέτρα προτάθηκε για πρώτη φορά το 1503. Αρκετά έργα εξετάστηκαν τις επόμενες δεκαετίες. 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Το 1551, οι αρχές ζήτησαν προτάσεις για την ανανέωση της Γέφυρας του Ριάλτο. Σχέδια προσφέρθηκαν από διάσημους αρχιτέκτονες, όπως ο Γιάκοπο Σανσοβίνο (Jacopo Sansovino), ο Παλλάδιο (Palladio) και ο Βινιόλα (Vignola), αλλά όλα περιελάμβαναν μια κλασική προσέγγιση με αρκετές καμάρες, η οποία κρίθηκε ακατάλληλη για την περίσταση. Ο Μιχαήλ Άγγελος  (Michelangelo ) θεωρήθηκε επίσης ως ο σχεδιαστής της γέφυρας.

 Είναι η παλαιότερη στο Canal Grande με μήκος 48 και ύψος 30 μέτρα και σημείο αναφοράς για την Βενετία.

 Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: 


 

 

Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου 2025

Γεφύρι στο νερόμυλο του Λούκου. Αγρίδι Καλαβρύτων.

 

Το συναντάμε στο χωριό Αγρίδι και στην περιοχή νερόμυλος του Λούκου, στη θέση Λιβάδι, να γεφυρώνει το ομώνυμο ποταμάκι που περνάει δίπλα στο χωριό, οι πηγές του οποίου βρίσκονται στη θέση Λιβάδι.

Μέχρι το 1936 ένωνε όλα τα χωριά της περιοχής με το Σοποτό (Αροάνια).

Μας είναι άγνωστο πότε ακριβώς χτίστηκε και ποιος ήταν ο πρωτομάστορας.

Κάποιοι θεωρούν ότι είναι έργο Λαγκαδινών και και κάποιοι άλλοι ότι χτίστηκε από τον μυλωνά για να διευκολύνει την πρόσβαση στο μύλο.

                                       Ο καθαρισμός. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 Το γεφύρι ήταν καλλειμένο με δέντρα και χόρτα και με τη βοήθεια των ντόπιων καθαρίστηκε και αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της καταγραφής του. (1)

Είναι ένα όμορφο γεφύρι, με μια σειρά καλοπελεκημένους θολίτες, χωρίς στηθαία, κάθετα βάθρα όπως τα περισσότερα γεφύρια της ευρύτερης περιοχής και επίπεδη επιφάνεια διάβασης καλλειμένη με τσιμέντο.

Μια μαρτυρία ενός ντόπιου είναι σημαντική για την ιστορία και την χρήση του γεφυριού.

                                           Η συνέχεια. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

Το γεφύρι καθαρό. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 «Βρισκόμαστε στη θέση Λιβάδι, στο νερόμυλο του Λούκου, Αγρίδι Αροανείας Καλαβρύτων. Αυτό το γεφύρι εξυπηρετούσε όλα τα χωριά από Σοποτό και κάτω, επειδή το Σοποτό ήταν τότε έδρα του τότε δήμου Αροανείας και για εμπορικούς σκοπούς ήτανε όλα τα εμπορικά καταστήματα στο Σοποτό. Όλα τα χωριά, Τριπόταμα, Λειβάρτζι, Πλακα, Αγράμπελα, Λεχούρι, Ανάσταση, Καμενιάνοι, Δροβολοβό, Δεσινό, Αγρίδι περνούσαν από δω προ του ’36. Το ’36 έγινε ο αμαξιτός δρόμος. Αυτό δεν το ξέρουμε (πότε και από ποιον χτίστηκε). Ενδέχεται να το είχε χτίσει, επειδή ήταν επιχειρήσεις τότε οι μύλοι, ενδέχεται να τον είχε χτίσει ο μυλωνάς εδώ. Ενδέχεται.»

                                              Οι διαστάσεις του είναι:

Άνοιγμα καμάρας             3,10 μ.

Ύψος                                      1,50 μ.

Πλάτος                                 3 μ.

Μήκος                                  7,50 μ.

Μήκος καμαρολιθιού     0,40 μ.

 

1.Η βοήθεια των ντόπιων Φωτόπουλου Κώστα (Αγρίδι) και Κουσιαφέ Δημήτρη (Σοποτό) ήταν καταλυτική.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:


 

Σάββατο 26 Ιουλίου 2025

Γεφύρι Ρακιά στα Καστριά Καλαβρύτων.

 Το συναντάμε στο ρέμα της Μαύρης Λίμνας, κάτω από το χωριό Καστριά του δήμου Καλαβρύτων.

   Κοντά στο γεφύρι υπάρχει το χάνι του Μαμμουνά. Υπήρχαν άλλα δύο χάνια, τα Γκλαβέϊκα χάνια.

Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
  Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό γεφύρι σε άριστη κατάσταση, καλοδιατηρημένο σε μια περιοχή γεμάτη πλατάνια, χωρίς στηθαία, καταβιβασμένο με κάθετα τα πλαϊνά του από ένα σημείο και κάτω.

  Η επιφάνεια διάβασής του είναι επίπεδη με επίστρωση τσιμέντου, που κατά μαρτυρίες των ντόπιων έγινε πριν 30-35 χρόνια.

Το γεφύρι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 Επίσης επίστρωση τσιμέντου έχει και στα δύο άκρα του, που σχηματίζουν καμπύλες ανάλογες της κλήσης του δρόμου.

 Το γεφύρι αποτελούσε κομμάτι του παλιού δρόμου Καλάβρυτα-Κλειτορίας-Τρίπολης, του δεύτερου δρόμου, της «Παλιάς Δημοσιάς» όπως τον έλεγαν οι ντόπιοι.


 

 Η επιφάνεια διάβασης και το τόξο από κατάντη.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.


 Κατά μαρτυρίες των ντόπιων χτίστηκε πριν το 1821 και η συντήρησή του έγινε πολύ αργότερα από ντόπιους και λαγκαδινούς μαστόρους της πέτρας.

  Ο ντόπιος Δουκλιάς Σωτήρης, Αντιδήμαρχος Κλειτορίας, βαθύς γνώστης της γεωγραφίας και της ιστορίας της περιοχής, μας λέει για το γεφύρι αυτό:

 «Βρισκόμαστε στην τοποθεσία Καστριά, είμαστε στη θέση “Ρακιά-Άγιος Γεώργιος”. Δίπλα μας κυλάει ο χείμαρρος της Μαύρης Λίμνας και πίσω μας είναι το μονότοξο γεφύρι που σύνδεε τα Καλάβρυτα με την Κλειτορία και την Τριπολιτσά. Ήτανε ο δρόμος “της Παλιάς Δημοσιάς” όπως λέγανε. Γνωρίζουμε ότι το γεφύρι είναι πολύ παλιό, πριν το 1821 και μεταγενέστερα συντηρήθηκε από ντόπιους μαστόρους και λαγκαδινούς. Το ρυάκι αυτό συνδέεται με τον Αροάνιο πιο κάτω και ο Αροάνιος με το Λάδωνα και καταλήγουν όλοι στη λίμνη του Λάδωνα. Έρχεται από τον Απανόκαμπο, τα Σουδενά που λέμε στις παρυφές του όρους Χελμός, συναντιέται με την πηγή της Μαύρης Λίμνας και συνεχίζει προς τον Αροάνιο.»


 

 

Με τον Σωτήρη Δουκλιά.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 


                                        

  

 

Οι   διαστάσεις του είναι:

         Άνοιγμα καμάρας:  6,80 μ.

       Ύψος: 4.30 μ. καθαρό.

      Πλάτος: 3,20 μ.

    Μήκος: 35,5 μ.

                 Μήκος καμαρολιθιού: 0,60 μ.

Το γεφύρι στο χείμαρο της Μαύρης Λίμνας. Φώτο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Το στυλ αυτό του γεφυριού είναι από τα γνωστότερα στην περιοχή, που τα πιο πολλά έχουν χτιστεί στο τέλος του 19ου-αρχές του 20ού αιώνα.

 

 

 Χάνι Μαμμουνά, τώρα ανήκει στην οικογένεια Παντούλια, κοντά στο γεφύρι.

Φώτο: Georgios Marossis 



 

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: