Kosem Sultan (Valide Sultan) koprusu. Kocaeli-Turkiye. Τουρκία.

   Πρόκειται για μια κατασκευή που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα, που χτίστηκε από την Κιοσέμ Σουλτάν, σύζυγο του Σουλτάνου Ahmet I και μητέρα του Mουράτ IV, για να καλύψει τις τότε αυξημένες συγκοινωνιακές ανάγκες μεταξύ Κωνσταντινούπολης (Istanbul), Νικομήδειας (Ιζμίτ) και Νίκαιας (Ιζνίκ).

Το γεφύρι από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

 Η κατασκευή αποτελείται από τρία άνισα και αμβλυγώνια τόξα, με το μεσαίο να είναι μεγαλύτερο και ψηλότερο, μια σειρά θολίτες, καλοδιατηρημένη, τριγωνικούς προβόλους στα δύο μεσαία βάθρα από ανάντη για τη μείωση της έντασης του νερού σε περιόδους μεγάλων κατεβασμάτων, γωνιώδη στηρίγματα στα βάθρα από κατάντη, ανηφορική και στρωμένη με πλάκες επιφάνεια διάβασης πλάτος 4,5 και μήκος 64 μέτρα.

  Η γέφυρα Βαλιντέ Σουλτάν, η οποία δίνει το όνομά της στην περιοχή όπου βρίσκεται, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της οθωμανικής περιόδου. 

 Βρίσκεται στον δρόμο που ξεκινά από το Καραμουρσέλ, περνάει από τα χωριά Καρααχμέτλι, Χαϊριγέ και Γιαλακντερέ και οδηγεί στην πόλη Ιζνίκ (Νίκαια).

  Η Βαλιντέ Κιοσέμ Σουλτάν, μια από τις πιο διάσημες γυναίκες στην οθωμανική ιστορία, ήταν σύζυγος, όπως αναφέρθηκε,  του Αχμέτ Α΄ και μητέρα του Μουράτ Δ΄. Λέγεται ότι η Βαλιντέ Κιοσέμ Σουλτάν ήταν μια από τις πλουσιότερες μεταξύ των Βαλιντέ Σουλτάνων. Στα οθωμανικά εδάφη, ανέθεσε την κατασκευή πολυάριθμων τζαμιών, αιθουσών προσευχής, γεφυρών, πανδοχείων, κρηνών και υδραγωγείων σε διάφορες περιοχές και άφησε φιλανθρωπικά κληροδοτήματα ιδρύοντας διάφορα ιδρύματα. Το Büyük Valide Han, το Çinili Külliyesi, ο Μεντρεσέ Valide στην Κωνσταντινούπολη, η γέφυρα Karamürsel Valide Sultan (Kösem Sultan) και το σύστημα ύδρευσης που βρίσκεται μεταξύ Μέκκας και Μεδίνας είναι μερικά παραδείγματα αυτών.

              

               Η επιφάνεια διάβασης. 

               Φώτο: Α.Γ.Π.

  

Είναι ένα από τα σπάνια σωζόμενα παραδείγματα οθωμανικής αρχιτεκτονικής και δεν είναι μόνο μια γέφυρα που συνδέει δύο όχθες, αλλά και ένας σιωπηλός μάρτυρας που ρίχνει φως στους ιστορικούς εμπορικούς δρόμους της περιοχής. Ήταν η γέφυρα που εξυπηρετούσε το διαπεριφερειακό εμπόριο και τις μεταφορές στο παρελθόν.

  Ακόμα κι αν δεν ήταν κομμάτι των μεγάλων εμπορικών δικτύων, όπως ο Δρόμος του Μεταξιού, αυτού του είδους οι δευτερεύοντες δρόμοι κρατούσαν ζωντανή την τοπική οικονομία και την κοινωνική ζωή.

Μπροστά στη γέφυρα. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Ενώ η γέφυρα έχει απλή εμφάνιση, οι αναλογίες και η στιβαρότητά της είναι εντυπωσιακές. Για πολλά χρόνια, δεν ήταν οριστικά γνωστό ποιος χρηματοδότησε την κατασκευή της γέφυρας. Κατά τη διάρκεια λεπτομερών εργασιών αποκατάστασης και έρευνας που πραγματοποιήθηκαν από ειδικούς της Διεύθυνσης Ιστορικών Χώρων και Αστικής Αισθητικής του Τμήματος Σχεδιασμού και Αστικής Ανάπτυξης του Μητροπολιτικού Δήμου Κοτζαελί (Kocaeli), έγινε μια σημαντική ανακάλυψη. Ως αποτέλεσμα έρευνας και ερευνών, αποκαλύφθηκε ότι αυτή η κατασκευή χτίστηκε από τη Βαλιντέ Κιοσέμ Σουλτάν, μια από τις πιο ισχυρές και επιδραστικές προσωπικότητες στην οθωμανική ιστορία. Με την επιβεβαίωση αυτού του ευρήματος και από το Συμβούλιο Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Κοτζαελί, ο ευεργέτης της γέφυρας έχει οριστικά ταυτοποιηθεί.

 Η ταυτοποίηση του χρηματοδότη της ιστορικής γέφυρας επιτάχυνε επίσης τη διαδικασία αποκατάστασης. Μετά την έγκριση του Συμβουλίου Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Κοτζαελί, ξεκίνησε ένα ολοκληρωμένο έργο αποκατάστασης της γέφυρας. Κατά τη διάρκεια αυτών των εργασιών, ο στόχος ήταν να παραμείνει πιστή στην αρχική αρχιτεκτονική της γέφυρας, επισκευάζοντας τις πέτρες που είχαν φθαρεί με την πάροδο του χρόνου και διατηρώντας τη δομική της ακεραιότητα.

  Σήμερα, η γέφυρα Βαλιντέ Σουλτάν αποτελεί ένα από τα σπάνια σωζόμενα οθωμανικά κτίσματα, περιμένοντας τους επισκέπτες τόσο για την ιστορική της αξία όσο και  την κληρονομιά της Κιοσέμ Σουλτάνας  σ’ αυτήν.

  Καταχωρημένη και προστατευόμενη από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1996, έχοντας υποστεί σημαντικές ζημιές με την πάροδο του χρόνου, η γέφυρα αναζωογονήθηκε με εργασίες αποκατάστασης που πραγματοποίησε ο Μητροπολιτικός Δήμος το 2014. 

Από κατάντη, οι πρόβολοι. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

  Ο ντόπιος Bayram Can μας λέει για το γεφύρι αυτό:

«Τώρα βρισκόμαστε στην περιοχή Karamursel της επαρχίας  Kocaeli και αυτή είναι η γέφυρα Valide Sultan. Χτίστηκε τον 17^ο αιώνα. H Valide Sultan ήταν μία από τις σπουδαιότερες σουλτάνες της οθωμανικής περιόδου. Ήταν σύζυγος του Αχμέτ Α΄και η γέφυρα χτίστηκε κάτω από το όνομά της, Valide Sultan, επειδή ήξερε καλά αυτή την περιοχή και ήθελε να το κάνει. Η γέφυρα συντηρήθηκε το 2012. Μέχρι τότε είχαν γίνει κάποιου είδους συντηρήσεις αλλά το 2012 έγινε πάλι συντήρηση από την εταιρεία αυτοκινητοδρόμων της Τουρκίας. Καλή ερώτηση! Δεν είδα το όνομα του ποταμού...Θα το δω αμέσως. Το όνομα του ποταμιού που περνάει κάτω από τη γέφυρα Valide Sultan λέγεται Yalak dere (ποτάμι)».

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι: