Γεφύρωνε τον Ιάρδανο, στο δρόμο Πύργου – Πάτρας, λίγο έξω από τον Πύργο.
Μας είναι άγνωστο πότε και από ποιους χτίστηκε όπως επίσης και γιατί γκρεμίστηκε.
Ο Ιάρδανος έρχεται από τα χωριά του παλιού δήμου Λετρίνων, νυν Πύργου, Μαλαπάσι, Βροχίτσα, Ρώμεσι, Τζόγια, Βούναργο και άλλους διπλανούς συνοικισμούς. Ακολουθεί δυτική διαδρομή και εκβάλλει στο Ιόνιο, κοντά στη μονή Σκαφιδιάς και στα όρια των χωριών Σκαφιδιάς, Μυρτιάς, Καλακαϊίκων και Αγίου Ηλία.
Λίγο πριν την μονή Σκαφιδιάς και κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό της Μυρτιάς υπήρχε μέχρι σχετικά πρόσφατα ξύλινη γέφυρα για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών της μονής από τα διπλανά χωριά, κυρίως κατά τον δεκαπενταύγουστο όταν υπήρχε και το ομώνυμο πανηγύρι. Το ξύλινο αυτό γεφύρι υπήρχε μέχρι και την δεκαετία του 1960, αρχές ’70. Πιθανώς κατά το παρελθόν να υπήρχε πέτρινο ή κάποιο άλλο είδος γεφυριού στην ίδια θέση.
Ποταμός Ιάρδανος στην εκβολή του στη θάλασσα.
Για την ονομασία του γεφυριού και του ποταμιού γενικότερα αναφέρονται τρεις εκδοχές. Η πρώτη, που οφείλεται στην ντόπια, παράδοση λέει ότι ονομάστηκε έτσι από μια νεράιδα που ζούσε εκεί κοντά και λουζόταν στα νερά του ποταμού, η δεύτερη και πιο ισχυρή από τους ντόπιους θεωρεί πως ονομάστηκε έτσι η γέφυρα και το ποτάμι από την κυρίαρχη εικόνα της Παναγίας που υπάρχει στη μονή της Σκαφιδιάς “της Κυρίας της Σκαφιδιώτισσας” και η τρίτη ότι προέρχεται από πλούσια κυρία της περιοχής, την Άννα Μαρία Παριανοπούλου Βενιέρα, που διεκδικούσε τμήμα της περιουσίας της μονής Σκαφιδιάς.
Υπάρχει επιπλέον, στα αρχεία της μονής Σκαφιδιάς, με όποια σημασία μπορεί να έχει αυτό για την παραπάνω τρίτη εκδοχή, ένα τουρκικό φιρμάνι με χρονολογία “Δεκέμβριος αωλζ'”, που αναφέρεται στην κτηματική περιουσία της μονής και γράφει: “...μέχρι της θέσεως της καλουμένης βαθύ λαγκάδι βρύσις”. (1)
Ο Γυμνασιάρχης Γεώργιος Παπανδρέου, από το Σκούπι (Πάος) Καλαβρύτων που τελείωσε το σχολαρχείο Πύργου και μετά τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Αθηνών διορίστηκε και δίδαξε στον Πύργο, μας λέει την δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα: "Ο Ιάρδανος ή Ιαρδάνης (νυν Βουβό ποτάμι), όστις σχηματιζόμενος υπό των υδάτων των περί τα χωρία και κώμας (του δήμου Λετρίνων) Μαλαπάσιον, Βροχίτσαν, Ρώμεσι, Τζόγια, Βούναργον και τα πέριξ και διευθυνόμενος απ’ Α. προς Δ. εκβάλλει εις τον Χελωνίτην κόλπον εγγύς κι προς Δ.της μονής Σκαφιδιάς, ην παραρρέει από Β. Και επ’ αυτού υπάρχει γέφυρα εν τη αμαξιτή οδώ Πατρών-Πύργου εις μίαν ώραν απόστασιν προς Δ. του Πύργου, η καλουμένη γέφυρα της Κυράς, και άλλη χαμηλότερον μεταξύ Μυρτιάς και Σκουροχωρίου". (2)
Και πιο κάτω, " ...η κάτω ποταμία χώρα του Ιαρδάνου πιθανότατα εσχημάτιζε κολπίσκον μέχρι που της γεφύρας της Κυράς, κατόπιν δε λίμνην φρασσομένην δια του στενού μεταξύ Σκαφιδιάς και Μυρτιάς και είτα εκχυθείσαν εις την θάλασσαν διαρραγέντος του στενού αυτού. Αλλά κατόπιν δια των προσχώσεων και η ξηρά εκεί επηυξήθη και ο κόλπος της Σκαφιδιάς εγένετο αβαθέστερος και δη περαιτέρω προς Ν. της Σκαφιδιάς ο άλλοτε καλός πως λιμήν της Φειάς καταχωσθείς νυν είναι αβαθής ορμίσκος (ο του Αγ. Ανδρέου)".(3)
Ιερά μονή Σκαφιδιάς.
Επειδή υπήρχαν κάποιες αμφιβολίες για την ύπαρξη του Ιάρδανου στη θέση αυτή ο Γ. Παπανδρέου διευκρινίζει ότι "...ουχί δ’ ορθώς, νομίζω, ο Bursiam αμφιβάλλει αν είναι αυτός ο παρ’ Ομήρω μνημονευόμενος ως παρά την Φειάν ρέων, διότι άλλος ποταμός εγγύτερος προς την Φειάν δεν υπάρχει. Παρά την δεξιάν δ’ αυτού όχθην κείνται ερείπια του επί Τουρκοκρατίας τελωνειακού σταθμού Πυργί..." (4).
Και επί πλέον παρακάτω για την διαμόρφωση της περιοχής, "...η προς Α. πεδιάς περί την γέφυραν της Κυράς, δηλ. η κυρία ποταμία χώρα αυτού, απετέλει ποτέ εν παναρχαίοις χρόνοις λίμνην κενωθείσαν είτα και εκχυθείσαν δια του ρήγματος τούτου". (5). Πρόκειται για τον λεγόμενο κάμπο της Μυρτιάς που αποξηράθηκε και τα νερά μέσω του ποταμού διοχετεύθηκαν στη θάλασσα.
Σημειώσεις-βιβλιογραφία
(1). Κ.Π. Δάρμος. Οι αρχαίοι ποταμοί της Πελοποννήσου. Εκδόσεις Ανοιχτή Πόλη, σελ.211 Αθήνα 2007
(2). Γεωργίου Παπανδρέου, Δ.Φ. Γυμνασιάρχου. Η Ηλεία δια έσου των αιώνων. Αμαλιάδα 2010. Σελ.29.
(3). Ομοίως, σελ. 52.
(4). Ομοίως, σελ. 125
(5). Ομοίως, σελ. 125