Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου
Πετρογέφυρα: διαδρομές...της φύσης τα καμώματα...δημιουργήματα...μνήμες...αναφορές...βιώματα

Τιμή στους μάστορες, που άφησαν με τα εμπνευσμένα έργα των χεριών τους το ίχνος τους στην ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής, σμιλεύοντας την πέτρα και δαμάζοντας το νερό της Πελοποννησιακής γης, με την απαράμιλλη τεχνική τους, τη φλόγα της ψυχής τους και το σεβασμό στη φύση.
Ας γνωρίσουμε αυτούς και τα έργα τους.

Τετάρτη 20 Μαΐου 2026

Καλωσόρισμα ΑΓΠ



....της Πέτρας και του Νερού

Πέτρα και νερό!
Δύο υλικά, που συναντά κανείς σε αφθονία στην Ελληνική γη.
Πέτρα και νερό!
Δύο στοιχεία, που καθημερινά συναντάμε στη ζωή μας.
Πέτρα και νερό!
Με τη δική του μεταφορική σημασία το καθένα.
Πέτρα και νερό!
Σταυραδέρφια της Μάνας φύσης.

διαδρομές.... 
Η  πέτρα που φανερώνει τις δυσκολίες που περνάμε, μαρτυρά το χρόνο και τις αναμνήσεις, την ανάγκη, την ιστορία.
Το νερό που οδηγεί στη λύτρωση, που δείχνει δρόμους και χαράζει πορεία.
Το ένα συμπληρώνει το άλλο.
Το ένα αποζητά τη βοήθεια του άλλου.
Το ένα σφιχταγκαλιάζει το άλλο.

της φύσης τα καμώματα....
Πολλές φορές "κονταροχτυπιούνται" μεταξύ τους. Μα πάντα νικητής βγαίνει το νερό!
Έτσι, το νερό τρέχει και σμιλεύει την πέτρα φτιάχνοντας κάποτε-κάποτε απαράμιλλα έργα τέχνης.
Στο πέρασμά του από την πέτρα, "γεννά" σπήλαια, φαράγγια, καταβόθρες, βάραθρα, γεφύρια, περίτεχνα σχέδια.

δημιουργήματα....
Κάποιες φορές, είναι ο άνθρωπος, που χρησιμοποίησε την πέτρα για να δαμάσει το νερό.
Και το κατόρθωσε.
Έστησε πέτρινα γεφύρια, ακονίζοντας με τη σειρά του την πέτρα, για να διαβεί το ορμητικό ρέμα.
Γεφύρια, που ακουμπάνε πάνω σε πολλά πόδια.
Δύο, τρία, τέσσερα ή και περισσότερα, για να δρασκελίσει το νερό ενώνοντας τους τόπους.
Και τους ανθρώπους. Και τον κόσμο.
Έτσι, ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε όλες τις δυνατότητες, που η φύση παρέχει απλόχερα.
Απλόχερα και εμείς εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας σ' αυτούς τους δουλευτάδες, που φτιάξανε γεφύρια με αντοχή και ομορφιά. Σμίξανε χωριά και τάφεραν σε επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο.

μνήμες....αναφορές....βιώματα.... 
 Στη διαδρομή του χρόνου, μέσα από απάνθρωπες και βέβηλες συμπεριφορές αλλά και φυσικές καταστροφές, έφτασαν στις μέρες μας όπως έφτασαν!
 Τα θαυμαστά αυτά έργα της λαϊκής μας γεφυροποιίας πρέπει να παραδοθούν αλώβητα και με σεβασμό, στη μνήμη και τον θαυμασμό των επόμενων γενιών.

Καλώς ήλθατε στους δρόμους του νερού και της πέτρας
Καλώς ήλθατε στον θαυμαστό κόσμο των πετρογέφυρων
Καλώς ήλθατε στο Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

Θοδωρής Χαμάκος / Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου (Α.Γ.Π.)
Αγίου Δημητρίου 29
18547 Νέο Φάληρο                                         
Πειραιάς
Τηλ.        210 4829520                                    
Κιν.        693 7433866                                      
Email: theodoros.hamakos@uww.org
           thodorischamakos@gmail.com          
Youtube: www.youtube.com/agpelop       
Blog:  www.agpelop.blogspot.gr                                   
Facebook: www.facebook.com/thodorischamakos                                  


Τρίτη 19 Μαΐου 2026

Γέφυρα Τερζί – Ura e Terzive – Tailors bridge. Gjakove – Kosovo.

    Η Γέφυρα Τέρζι ή Γέφυρα Τερζί (αλβανικά: Ura e Terzive, σερβικά: Терзијски мост / Terzijski most, τουρκικά: Terzi Köprüsü), γνωστή και ως Γέφυρα Ραφτών, βρίσκεται κοντά στο χωριό Μπιστάζιν (Bishtazhin), κοντά στη Τζάκοβα Gjakove), στο Κόσοβο και γεφυρώνει τον ποταμό Ερένικ (Erenic).

Η γέφυρα από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

   Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής στο Κόσοβο και χτίστηκε πάνω από τον ποταμό Ερένικ, πιθανώς στα τέλη του 15ου αιώνα και τροποποιήθηκε ως προς την αρχική της μορφή τον 18ο αιώνα.

Είναι ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα της συντεχνίας των Ραφτών από τη Τζάκοβα, από την οποία πήρε το όνομά της.

Η επιφάνεια διάβασης. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 

   Σημαντική ανακατασκευή και αποκατάσταση ως προς την αρχική της εμφάνιση πραγματοποιήθηκε από το 1982 έως το 1984.

   Πρόκειται για μια από τις σπουδαιότερες, σημαντικότερες και ιστορικότερες γέφυρες των Βαλκανίων με στηθαία, υπερβολικά μεγάλους προβόλους για τη μείωση της ροής του νερού του ποταμού σε περιόδους μεγάλων κατεβασμάτων, καλντεριμωτή και με πολλαπλές κλήσεις επιφάνεια διάβασης και δύο σειρές θολίτες για τα τόξα και τα ανακουφιστικά παράθυρα.

 

Οι κεντρικές καμάρες πάνω από τον ποταμό Ερένικ. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

   Σήμερα, η γέφυρα βρίσκεται υπό την προστασία της Δημοκρατίας του Κοσόβου και αρχικά ανακηρύχθηκε Μνημείο Πολιτισμού Εξαιρετικής Σημασίας το 1990 εντός της Σερβίας.

   Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς χτίστηκε η γέφυρα, αλλά πιστεύεται ότι ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η γέφυρα είχε ανεγερθεί σε μια μεσαιωνική διαδρομή, η οποία συνέδεε τη Τζάκοβα (Gjakove))  με το Πρίζρεν (Prizren) και ότι αργότερα επεκτάθηκε σαν αποτέλεσμα των αλλαγών στη ροή του ποταμού.


 

 Λεπτομέρεια προβόλου. 

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 

  Τον 18ο αιώνα υπέστη σημαντικές τροποποιήσεις, οι οποίες της έδωσαν τη σημερινή της εμφάνιση.

  Η κατασκευή της  χρηματοδοτήθηκε  από τη συντεχνία Τερζίζσκι  (ραφτών) από τη Τζάκοβα, όπως επιβεβαιώνεται από μια επιγραφή σκαλισμένη στα τουρκικά.

  Η γέφυρα χτίστηκε με τις χαρακτηριστικές ντόπιες  πέτρες, σε σκούρο γκρι και απόχρωση ώχρας.

   Το μήκος της υπερβαίνει τα 190 μέτρα (620 πόδια), με το πλάτος του οδοστρώματος αρχικά να ξεπερνά τα 3,5 μέτρα (11 πόδια). Η γέφυρα αποτελείται από 11 ημικυκλικές καμάρες, μεταξύ των οποίων υπάρχουν οχτώ ανακουφιστικά παράθυρα.

Με τον Nusret Latifi. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

   Ο φίλος Nusret Latifi, από τη Βόρεια Μακεδονία, συνοδοιπόρος στην καταγραφή των σπουδαιοτέρων γεφυριών σε Αλβανία, Κόσοβο και Βόρεια Μακεδονία και γνώστης της περιοχής, μας λέει για το σπουδαίο αυτό γεφύρι: 


                                                                     

                                                                   Πάνω στο γεφύρι.

                                                       Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.                                                

 

  «Γεια σας. Είμαστε εδώ επισκεπτόμενοι μια άλλη όμορφη γέφυρα στο Κόσοβο, κοντά στην πόλη Τζακόβα. Η γέφυρα λέγεται επίσης Multi arcs bridge – γέφυρα με πολλές καμάρες,  γιατί έχει 11 τόξα και 8 παράθυρα. Το μήκος της είναι 190 μέτρα και το πλάτος της γύρω στα 4. Χτίστηκε στο τέλος του 15ου αιώνα από τους Οθωμανούς και συνέδεε την πόλη της Τζακόβα με την πόλη του Πρίζρεν. Αυτά είναι αυτά που γνωρίζουμε τώρα για τη γέφυρα αυτή. Ας την δούμε τώρα.»

 


Τρίτη 12 Μαΐου 2026

Γεφύρι Ντουράκου. Τσακώνα. Μεσσηνία.

   Βρίσκεται επί του Δερβενορέματος ή ρέμα Ντουράκου που χύνεται στον Τζαμή, στο 57ο χιλιόμετρο Τρίπολης-Καλαμάτας, στην περιοχή της Τσακώνας και έχει επεκταθεί, από κατάντη, με τσιμέντο για να καλύψει τις ανάγκες της νέας χάραξης του δρόμου.

   Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό δίτοξο γεφύρι, κοντά στο τοπικό διαμέρισμα Αλλαγής του δήμου Οιχαλίας,  που έχει υποστεί εκτεταμένες ακαλαίσθητες τσιμεντένιες παρεμβάσεις, κυρίως στις βάσεις των βάθρων του και τις καμάρες, και μεταλλικές προσθήκες στην επιφάνεια διάβασής του, σε βαθμό που αλλοιώνουν κατά πολύ την αρχική του φυσιογνωμία.

Το γεφύρι από ανάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
  

Τα τόξα του είναι καταβιβασμένα, έχει έναν κεντρικό κυκλικό πρόβολο για τη μείωση της έντασης του νερού σε περιόδους μεγάλων κατεβασμάτων, επίπεδη επιφάνεια διάβασης και μια σειρά καλοπελεκημένους θολίτες στα στεφάνια των τόξων του. 


 Το τύμπανο.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

  Είναι καλυμμένο από άσφαλτο και τσιμέντο και πάνω του περνάει ο παλιός δημόσιος δρόμος Τρίπολης-Τσακώνας-Καλαμάτας.

 


 

 

Οι μεταλλικές προσθήκες.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 

 

 


 

 

Οι τσιμεντένιες προσθήκες κάτω και ο πρόβολος.

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 


 

 

 Τα γεφύρια του δρόμου Φαναίτη-Δερβένι-Τσακώνα.

 

 

 Οι διαστάσεις του είναι:

              Άνοιγμα τόξων: 14 μ.

              Ύψος: Α' τόξο 6,80 μ.  Β' τόξο 7,20 μ.     (από ανάντη)                    

               Πλάτος: 7 μ.

               Μήκος: 36 μ.

Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:  


 

 

Δευτέρα 4 Μαΐου 2026

Γεφυράκι στην Άνω Λάμπαινα Μεσσηνίας.

  Πρόκειται για ένα μικρό γεφυράκι χτισμένο στην Άνω Λάμπαινα και στη θέση “Παλιά βρύση”, λόγω της ύπαρξης εκεί της ομώνυμης βρύσης του χωριού.

  Κατά μαρτυρίες των ντόπιων είναι χτισμένο επί τουρκοκρατίας και έχει μια σειρά κακοπελεκημένους θολίτες, επίπεδη επιφάνεια διάβασης και είναι καταβιβασμένο.

  Έχει επεκταθεί με τσιμεντένια προσθήκη και είναι καλυμμένο με τσιμέντο ενώ το ρέμα που είναι χτισμένο χύνεται στον ποταμό Βαλύρα.

Το γεφυράκι από κατάντη. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου

Ο ντόπιος Παναγιώτης Καλογερόπουλος μας λέει σχετικά:

  "Παναγιώτης Καλογερόπουλος, Άνω Λάμπαινα. Η βρύση είναι επί τουρκοκρατίας, όπως μου 'χουν πει οι παλιότεροι που είχανε...πιο μπροστά...και το γεφύρι αυτό τότε, το γεφυράκι, αυτό το μικρό είναι από τότε που έγινε η βρύση, γιατί χωρίς τη βρύση γιοφύρι...έπρεπε να γίνει το γεφύρι για να περάσουν από κει...λοιπόν...η περιοχή λέγεται βρύση της Άνω Λάμπαινας. Το γεφύρι πρέπει να 'γινε τότε που έγινε και η βρύση, γιατί πως θα περνάγανε εδώ. Έχω γεννηθεί ο 1925 κι εδώ ήταν δύο            αράδες...οργιές ...και πηδάγαν τα πεζούλια, είχε πεζουλάκι το γεφύρι και από δω κι από κει και οι γυναίκες τινάζαν τις στάχτες από κει...και πηδάγαμε πάνω στις στάχτες εκεί...ήμουν πιτσιρικάς σου λέω...άρα είναι από πολλά, πάρα πολλά χρόνια μπροστά...και ο πλάτανος αυτός πρέπει να είναι 150-200 χρόνια".


 

 Η "Παλιά Βρύση".

Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου. 

 

 


  Οι διαστάσεις του είναι:

                       Άνοιγμα καμάρας:  2,10 μ

                       Ύψος: 1 μ

                       Πλάτος:  3 μ

                       Μήκος:  5,30 μ

                       Πλάτος καμαρολιθιού:  0,30 μ

Το τόξο και οι θολίτες. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.

 
Δείτε το παρακάτω βίντεο για το γεφύρι:


 

Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

Γέφυρα των Στεναγμών-Venezia. Ponte di Sospiri. Βενετία-Ιταλία.

 

Η Γέφυρα των Στεναγμών (Ponte di Sospiri) είναι μια γέφυρα στη Βενετία που που άρχισε να χτίζεται το 1600 και τελείωσε το 1603.

Αρχιτέκτονας της κατασκευής είναι ο Antonio Contin, κατ’ εντολή του Δόγη (Doge) Marino Grimani, του οποίου το οικόσημο είναι σκαλισμένο πάνω της.

Ο Antonio Contin ήταν γιος του Bernardino Contin και ανιψιός του Antonio Da Ponte, που έχτισε τη γέφυρα Ριάλτο (Ponte di Rialto) στη Βενετία επίσης.

Από την πλευρά της πλατείας Αγίου Μάρκου. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
  Η Γέφυρα των Στεναγμών είναι χτισμένη από πέτρα της Ίστριας, σε μπαρόκ στιλ, στις αρχές του 17ου αιώνα και βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την πλατεία Αγίου Μάρκου (Piazza San Marco), διασχίζει το κανάλι του παλατιού (Rio di Palazzo) συνδέοντας, με ένα διπλό πέρασμα, το παλάτι των Δόγηδων (Palazzo Ducale) με τις νέες φυλακές (Prigioni Nuove).

Η γέφυρα των Στεναγμών επί του Rio di Palazzo. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.
 Χρησίμευε σαν πέρασμα για τους κρατούμενους από τις  φυλακές προς τα γραφεία των Ιεροεξεταστών του Κράτους για να δικαστούν.

Είναι γνωστή σ’ όλο τον κόσμο και πολυφωτογραφημένη.

Πήρε αυτό το όνομα επειδή η παράδοση λέει ότι, κατά την εποχή της Γαληνοτάτης, οι κρατούμενοι, διασχίζοντάς την, αναστέναζαν στην προοπτική να δουν τον έξω κόσμο για τελευταία φορά.

Το όνομα «Γέφυρα των Στεναγμών» (Ponte di Sospiri) μαρτυρείται ήδη από τα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα.

Μπροστά από τη γέφυρα Ponte di Sospiri. Φώτο: Αρχείο Γεφυριών Πελοποννήσου.